Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

ब्रह्मोवाच । त्वयात्रैव सदा स्थेयं शिलायां मम संनिधौ । संध्यात्रयेऽपि त्वत्तोयैर्येन कृत्यं करोम्यहम्

brahmovāca | tvayātraiva sadā stheyaṃ śilāyāṃ mama saṃnidhau | saṃdhyātraye'pi tvattoyairyena kṛtyaṃ karomyaham

Brahmā disse: «Deves permanecer aqui para sempre, sobre esta rocha, na minha própria presença; pois mesmo nas três sandhyās eu cumpro os ritos prescritos com as tuas águas.»

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता-हेतु), एकवचन; सर्वनाम
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
एवindeed, only
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/अवधारण (emphasis)
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण-अर्थे)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
स्थेयम्should remain
स्थेयम्:
Kriya (Obligation/विधेय-क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formतव्यत्/अनीयर्-अर्थे विधेय (gerundive); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधिलिङ्गार्थ—‘should be stayed/remained’
शिलायाम्on the stone
शिलायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
संनिधौin (my) presence, nearby
संनिधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
संध्या-त्रयेat the three sandhyās (dawn/noon/dusk)
संध्या-त्रये:
Adhikarana (Time/अधिकरण-अर्थे)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (संध्यानां त्रये)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम; ‘of you/your’ (पूर्वपद)
तोयैःwith waters
तोयैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
कृत्यम्ritual duty, required act
कृत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
करोमिI do
करोमि:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (present); उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

Brahmā

Tirtha: Brahma-śilā Sarasvatī-tīrtha

Type: ghat

Listener: Sarasvatī (direct addressee)

Scene: Brahmā seated near a sacred rock, addressing the river-goddess; the river rests around the śilā as if obedient, while Brahmā performs sandhyā rites at dawn/noon/dusk.

B
Brahmā
S
Sarasvatī
S
Sandhyā (three daily junctions)
Ś
Śilā (Citraśilā context)

FAQs

Sacred waters and sacred places sustain daily dharma; even the highest deity honors prescribed rites through tīrtha.

Sarasvatī’s presence at the holy rock (Citraśilā) within the Nāgara Khaṇḍa’s tīrtha-context.

Performance of the three daily sandhyā rites using the waters of Sarasvatī.