Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 91

Devanagari script

दुर्वासा उवाच । एक एव ह्युपायोऽस्ति तव पातकनाशने । तं चेत्करोषि मे वाक्याद्विशुद्धः संभविष्यसि

Transliteration

durvāsā uvāca | eka eva hyupāyo'sti tava pātakanāśane | taṃ cetkaroṣi me vākyādviśuddhaḥ saṃbhaviṣyasi

Translation

Durvāsā disse: “Há, de fato, um único meio para a destruição do teu pecado. Se o fizeres conforme a minha palavra, tornar-te-ás purificado.”

Word by Word

• दुर्वासाः: Durvāsā
• दुर्वासाः: Karta (Speaker/Subject)
• Type: Noun
• Root: दुर्वासा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (वक्तृ-निर्देशः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन

• एकः: one
• एकः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (उपायः)

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• हि: for/indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: हेतौ/निश्चयार्थक-अव्यय (particle: for/indeed)

• उपायः: means/remedy
• उपायः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: उपाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अस्ति: exists/is
• अस्ति: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• पातकनाशने: in the destruction of sin
• पातकनाशने: Adhikaraṇa (Domain/Context)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पातकस्य नाशनम्)

• तम्: that (means)
• तम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (Condition)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: शर्तसूचक-अव्यय (if)

• करोषि: you do/perform
• करोषि: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• वाक्यात्: from (my) statement/command
• वाक्यात्: Apādāna/Hetu (Source/Cause: from my word)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• विशुद्धः: purified
• विशुद्धः: Predicate (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: विशुद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (त्वम्)

• संभविष्यसि: you will become
• संभविष्यसि: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: सम् + भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष, एकवचन

Speaker

Durvāsā

Characters & Entities

• Durvāsā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purification comes through a clear, dharmic remedy carried out with obedience and sincerity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

A single, definitive upāya (remedy) is promised; its details follow in subsequent verses.