Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 172

Devanagari script

अथासौ चिंतयामास सत्यमेतेन जल्पितम् । पश्चात्तापसमोपेतो वाक्यमेतदुवाच ह

Transliteration

athāsau ciṃtayāmāsa satyametena jalpitam | paścāttāpasamopeto vākyametaduvāca ha

Translation

Então ele refletiu: «É verdade o que ele disse». Tomado de arrependimento, proferiu estas palavras.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then)

• असौ: that person/he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• चिंतयामास: thought/pondered
• चिंतयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• सत्यम्: true
• सत्यम्: Kriya (Predicate complement/विधेय)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate nominal)

• एतेन: by this (person)
• एतेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• जल्पितम्: spoken
• जल्पितम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जल्प् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (सत्यम् इति सह)

• पश्चात्तापसमोपेतः: filled with remorse
• पश्चात्तापसमोपेतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पश्चात्ताप + समुपेत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (असौ इति)

• वाक्यम्: a statement
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वाक्यम् इति)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• ह: indeed/just
• ह: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: अव्यय; पदपूरण/स्मरणार्थक निपात (emphatic particle)

Speaker

Narrator

Visual Art Cues

Scene: A solitary figure pauses in contemplation, head bowed, hands folded, the atmosphere heavy with remorse just before speaking a fateful pronouncement.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Recognition of truth and repentance is the first step toward restoring dharma and seeking expiation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it serves as a narrative hinge within the tīrtha-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; repentance foreshadows later expiatory action typical of tīrtha-māhātmya episodes.