Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

Devanagari script

यथा शक्रस्य संतुष्टः पूर्वमेव द्विजोत्तमाः । अशून्यं शयनं तस्य भवेज्जन्मनि जन्मनि

Transliteration

yathā śakrasya saṃtuṣṭaḥ pūrvameva dvijottamāḥ | aśūnyaṃ śayanaṃ tasya bhavejjanmani janmani

Translation

Ó melhor entre os duas-vezes-nascidos, assim como se agrada a Śakra (Indra) desde o início, do mesmo modo para essa pessoa o leito da vida jamais fica vazio, nascimento após nascimento.

Word by Word

• यथा: just as
• यथा: Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)

• शक्रस्य: of Śakra (Indra)
• शक्रस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• संतुष्टः: pleased, satisfied
• संतुष्टः: Karta (Implied subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-तुष् (धातु) + क्त → संतुष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (अध्याहृतः) कर्तृविशेषण

• पूर्वम्: formerly, earlier
• पूर्वम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्वम् (अव्यय/नपुंसक-रूप)
• Form: अव्यय; कालवाचक (formerly/before)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis: indeed/just)

• द्विजोत्तमाः: O best of the twice-born (brāhmaṇas)
• द्विजोत्तमाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रयुक्तम् (vocative sense)

• अशून्यम्: not empty, well-provided
• अशून्यम्: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + शून्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (शयनम्)

• शयनम्: bed, resting place
• शयनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शयन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• भवेत्: would be, should become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधि), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• जन्मनि: in (each) birth
• जन्मनि: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• जन्मनि: in birth after birth
• जन्मनि: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (iterative emphasis)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic voice within the Jalaśāyī-upākhyāna)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijoत्तamāḥ

Visual Art Cues

Scene: Indra in Amarāvatī is shown pleased, while below a household scene depicts a well-appointed bed symbolizing unbroken prosperity across lifetimes; a priest blesses the votary.

Characters & Entities

• Śakra (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma practiced through vrata yields enduring well-being across lifetimes, expressed as unbroken domestic auspiciousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader frame is the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya in Nāgara Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse continues the praise of Aśūnyaśayana-vrata by stating its long-term फल (results), rather than detailing steps.