Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

जाता ये गोत्रजाः केचिदपुत्रा मरणं गताः । ते यांति परमां तृप्तिममृतेन यथा सुराः । विप्रपादोदकक्लिन्ना यावत्तिष्ठति मेदिनी । तावत्पुष्करपात्रेषु पिबन्ति पितरो जलम्

jātā ye gotrajāḥ kecidaputrā maraṇaṃ gatāḥ | te yāṃti paramāṃ tṛptimamṛtena yathā surāḥ | viprapādodakaklinnā yāvattiṣṭhati medinī | tāvatpuṣkarapātreṣu pibanti pitaro jalam

Aqueles que nasceram na mesma linhagem, mas morreram sem filhos—alguns parentes assim—alcançam a suprema satisfação, como os deuses saciados pelo amṛta. Enquanto a terra perdurar, os ancestrais bebem água em vasos de lótus, umedecidos pela água que lavou os pés de um brāhmaṇa.

जाताःborn
जाताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past participle, active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (relative pronoun)
गोत्रजाःclan-born kinsmen
गोत्रजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोत्रज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समासः गोत्रात् जातः (पञ्चमी-तत्पुरुष)
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चित (indefinite: 'some')
अपुत्राःwithout sons
अपुत्राः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
मरणम्death
मरणम्:
Gati (Goal/गति)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
गताःhaving gone (to)
गताः:
Kriyā (Verbal predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
यान्तिgo/attain
यान्ति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
परमाम्supreme
परमाम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
तृप्तिम्satisfaction, satiation
तृप्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
अमृतेनwith nectar
अमृतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
यथाas
यथा:
Upamāna (Comparison/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, उपमानवाचक (comparative adverb: 'as/like')
सुराःgods
सुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
विप्रपादोदकक्लिन्नाःmoistened by water from a brāhmaṇa’s feet
विप्रपादोदकक्लिन्नाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविप्र + पाद + उदक + क्लिन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समासः विप्रपादोदकेन क्लिन्नाः (तृतीया-तत्पुरुष; बहुपद-समास)
यावत्as long as
यावत्:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय, परिमाण/अवधि (correlative: 'as long as')
तिष्ठतिstands/remains
तिष्ठति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मेदिनीthe earth
मेदिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
तावत्so long
तावत्:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय, परिमाण/अवधि (correlative: 'so long/that long')
पुष्करपात्रेषुin lotus-cups
पुष्करपात्रेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुष्कर + पात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, बहुवचन; समासः पुष्करस्य पात्रम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
पिबन्तिdrink
पिबन्ति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
पितरःthe ancestors (pitṛs)
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
जलम्water
जलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

Bhartṛyajña

Scene: A śrāddha setting: a brāhmaṇa seated on kuśa, a householder pours water at the brāhmaṇa’s feet; the collected pādodaka becomes a luminous stream rising to the pitṛ-loka where ancestors drink from lotus-cups, appearing soothed and radiant.

P
Pitaraḥ (Ancestors)
V
Viprapādodaka
G
Gotra
P
Puṣkara (lotus)
A
Amṛta
S
Surāḥ (gods)

FAQs

Śrāddha compassionately reaches even neglected or childless departed kin; sacred offerings and purity can grant them profound satisfaction.

The teaching occurs within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya; this verse highlights the metaphysical effect of viprapādodaka rather than a named bathing spot.

It extols viprapādodaka as a powerful sanctifier in śrāddha, describing how ancestors are sustained by it for as long as the earth remains.