Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 214›Shloka 26
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

Devanagari script

पार्थिवोऽयमिति ज्ञात्वा ह्यर्घ्याद्यैर्भोजनैः स च । सोऽपि दृष्ट्वा प्रभावं तं सर्वं धेनोश्च संभवम् । प्रार्थयामास तां मूल्यैर्गजवाजिसमु द्भवैः

Transliteration

pārthivo'yamiti jñātvā hyarghyādyairbhojanaiḥ sa ca | so'pi dṛṣṭvā prabhāvaṃ taṃ sarvaṃ dhenośca saṃbhavam | prārthayāmāsa tāṃ mūlyairgajavājisamu dbhavaiḥ

Translation

Reconhecendo: “Este é um rei”, ele o honrou com oferendas como o arghya e com alimento. E o rei, ao ver aquele poder extraordinário e que tudo provinha da vaca, começou a pedi-la, oferecendo como preço elefantes e cavalos.

Word by Word
पार्थिवःthe king
पार्थिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
अयम्this (man)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति-सूचक अव्यय (quotative particle)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having known)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/causal nuance)
अर्घ्याद्यैःwith arghya and the like
अर्घ्याद्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअर्घ्य (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; समासः—अर्घ्यं च आद्यं च येषु तैः (arghya etc.)
भोजनैःwith foods/feasts
भोजनैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle; also/even)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having seen)
प्रभावम्power, miraculous effect
प्रभावम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण (referring to prabhāva)
सर्वम्entire, all
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying saṃbhavam/prabhāva)
धेनोःof the cow
धेनोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
सम्भवम्origin, arising
सम्भवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (उत्पत्ति/उद्भव-भाव)
प्रार्थयामासbegged/requested
प्रार्थयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अर्थ् (धातु) ; causative? (प्रार्थयति)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ताम्her (the cow)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मूल्यैःwith prices/payments
मूल्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमूल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
गजवाजिसमुद्भवैःwith (wealth) derived from elephants and horses
गजवाजिसमुद्भवैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootगज (प्रातिपदिक) + वाजि (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—गजवाजिभ्यां समुद्भवाः (arising from elephants and horses)
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic voice within Tīrthamāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vasiṣṭhāśrama (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Vasiṣṭha offers arghya and food with composed grace; Viśvāmitra, astonished by the cow’s power, gestures toward Nandinī and presents lavish ‘price’—elephants and horses—his face mixing admiration and desire.

Characters & Entities
V
Vasiṣṭha
N
Nandinī
B
Bhūpāla (king)

FAQs

Honor is due to status and dharma (arghya, hospitality), yet sacred gifts are not commodities—spiritual power cannot be rightly bought with worldly wealth.

The broader chapter belongs to a Tīrthamāhātmya setting in the Nāgara Khaṇḍa, but this verse does not specify the tīrtha’s name.

Arghya (respectful water-offering) and feeding (bhojana) are mentioned as forms of proper reception and honor.

←Previous Verse
Next Verse→