Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

Devanagari script

कैश्चित्तस्य गृहे भुक्तं जलं पीतं तथा परैः । अन्यैश्च गृहमानीय प्रदत्तं भोजनं तथा

Transliteration

kaiścittasya gṛhe bhuktaṃ jalaṃ pītaṃ tathā paraiḥ | anyaiśca gṛhamānīya pradattaṃ bhojanaṃ tathā

Translation

Alguns comeram em sua casa; outros beberam água. E outros ainda levaram comida para suas casas e também a ofereceram (a outros).

Word by Word

• कैः: by some (persons)
• कैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (interrogative/indefinite pronoun)

• चित्: some/any (indefinite marker)
• चित्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय-निपात)
• Form: निपातः; अनिश्चितार्थक-प्रत्ययवत् (indefinitizing particle)

• तस्य: of him/that (person)
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्; सर्वनाम

• गृहे: in (the) house
• गृहे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्

• भुक्तम्: eaten
• भुक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु) → भुक्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययः), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगे ‘eaten’

• जलम्: water
• जलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• पीतम्: drunk
• पीतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु) → पीत (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययः), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘drunk’

• तथा: likewise/also
• तथा: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)

• परैः: by others
• परैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्

• अन्यैः: by other (people)
• अन्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• गृहम्: (to) the house
• गृहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्

• आनीय: having brought
• आनीय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-नी (धातु) → आनीय (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययकृदन्तः (gerund), ‘having brought’

• प्रदत्तम्: given
• प्रदत्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु) → प्रदत्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययः), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘given’

• भोजनम्: food/meal
• भोजनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• तथा: likewise/also
• तथा: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)

Speaker

Narrator or report by the brāhmaṇas (contextual report of contamination)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A busy Brahmin household courtyard: guests seated on mats, some eating, others drinking water; elsewhere, servants carry covered food to neighboring homes—an atmosphere of generosity shadowed by worry about impurity.

Characters & Entities

• gṛha (household)
• food and water (bhojana, jala)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity in food and association is treated as spiritually consequential; careless exchange can spread impurity and requires mindful conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it inventories acts (eating, drinking, giving food) that become relevant for later purification/expiation.