Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 199›Shloka 34
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

Devanagari script

यस्मिन्स्नातो दिने चैव तस्य व्युष्टिः प्रकीर्तिता । अल्पायुषस्तदा मर्त्याः कृतेऽपि परिकीर्तिताः

Transliteration

yasminsnāto dine caiva tasya vyuṣṭiḥ prakīrtitā | alpāyuṣastadā martyāḥ kṛte'pi parikīrtitāḥ

Translation

No dia em que alguém toma o banho ritual (snāna), para esse dia é declarada a ‘vyuṣṭi’ correspondente (dia contado/observância). Ainda assim, então se proclama que os mortais têm vida breve, mesmo quando se esforçam.

Word by Word
यस्मिन्in which (day)
यस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सर्वनाम
स्नातःhaving bathed
स्नातः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) → स्नात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगे ‘having bathed’
दिनेon the day
दिने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
तस्यof that (day)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम
व्युष्टिःthe dawn/that daybreak (as a measure)
व्युष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्युष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
प्रकीर्तिताis proclaimed/declared
प्रकीर्तिता:
Karma (Predicate/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (Past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि—‘is proclaimed’
अल्पायुषःshort-lived
अल्पायुषः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअल्प + आयुस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; विशेषणम्
तदाthen/at that time
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
मर्त्याःmortals/humans
मर्त्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्
कृतेin the Kṛta (Satya) age
कृते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; युगनाम
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षा-अव्ययम् (also/even)
परिकीर्तिताःare described/said to be
परिकीर्तिताः:
Karma (Predicate/कर्म)
TypeVerb
Rootपरि + कीर्त् (धातु) → परिकीर्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मणि—‘are described’
Speaker

Ṛṣayaḥ (continuing)

Skanda Dialogue

Listener: Sūtanandana / Śaunaka-group (Naimiṣāraṇya setting implied by address)

Visual Art Cues

Scene: A weary pilgrim counting days of observance, looking at a diminishing lifespan, while sacred rivers and distant tīrthas appear as far horizons—suggesting the tension between aspiration and limitation.

Characters & Entities
V
Vyuṣṭi (technical observance term)

FAQs

Because life is short, one should value each sacred act—each day of tīrtha-snāna is meaningful, yet time limits human capacity.

The statement applies to the ongoing Hāṭakeśvara-kṣetra tīrtha context rather than naming a single ford.

Snāna is central; the verse also alludes to a counted observance/day-unit (vyuṣṭi) tied to the bathing day.

←Previous Verse
Next Verse→