Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36
Devanagari script
क्षमस्व यन्मया प्रोक्ता कदाचित्परुषं वचः । त्वयापि यन्मम प्रोक्तं क्षांतं चैतन्मया ध्रुवम्
Transliteration
kṣamasva yanmayā proktā kadācitparuṣaṃ vacaḥ | tvayāpi yanmama proktaṃ kṣāṃtaṃ caitanmayā dhruvam
Translation
Perdoa as palavras ásperas que por vezes eu proferi; e o que tu disseste contra mim—sabe que também isso eu perdoei com certeza.
Word by Word
क्षमस्वforgive
क्षमस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
यत्that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग (pronoun), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (singular)
प्रोक्ताwas spoken
प्रोक्ता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular)
कदाचित्at some time / once
कदाचित्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
परुषम्harsh
परुषम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
वचःspeech/words
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग (pronoun), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (singular)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
यत्that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
ममof me / to me
मम:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (singular)
प्रोक्तम्spoken (by you)
प्रोक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (singular)
क्षान्तम्forgiven
क्षान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootक्षम् (धातु) → क्षान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle used adjectivally: 'forgiven'), नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (singular)
चand
च:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (singular)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (singular)
ध्रुवम्certainly / surely
ध्रुवम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative), निश्चयार्थ (certainly)
Speaker
Unspecified female character
Visual Art Cues
Scene: Two persons in a pilgrimage setting—hands folded—exchange forgiveness; the atmosphere is calm, with a riverbank or temple courtyard in the background.
FAQs
Forgiveness (kṣamā) and restraint in speech are upheld as core dharmic virtues that restore harmony.
No specific site is mentioned in this verse.
None; it teaches ethical dharma (ācāra) rather than ritual action.