Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 38
Devanagari script
कृत्वा मूत्रपुरीषं च जन्मभोगविवर्जितम् । नान्यज्जानाति कर्तव्यं धर्मं स्वोदरसं श्रयात्
Transliteration
kṛtvā mūtrapurīṣaṃ ca janmabhogavivarjitam | nānyajjānāti kartavyaṃ dharmaṃ svodarasaṃ śrayāt
Translation
Ao reduzir a vida a urina e excremento—sem o verdadeiro propósito do nascimento e sem o gozo mais elevado—não se conhece dever algum, senão um “dharma” que serve apenas ao próprio ventre.
Word by Word
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having made/done’
मूत्रपुरीषम्urine and feces
मूत्रपुरीषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमूत्र-पुरीष (प्रातिपदिक; घटकाः: मूत्र + पुरीष)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (2nd/Accusative Singular)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
जन्मभोगविवर्जितम्devoid of birth and enjoyment
जन्मभोगविवर्जितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootजन्म-भोग-विवर्जित (प्रातिपदिक; घटकाः: जन्म + भोग + विवर्जित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; विशेषणम् (मूत्रपुरीषम्)
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अन्यत्anything else
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (2nd/Accusative Singular); ‘anything else’
जानातिknows
जानाति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कर्तव्यम्to be done; obligatory
कर्तव्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; विशेषणम् (धर्मम्)
धर्मम्duty/dharma
धर्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (2nd/Accusative Singular)
स्वोदरसम्one’s own belly-juice (selfish appetite)
स्वोदरसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व-उदर-रस (प्रातिपदिक; घटकाः: स्व + उदर + रस)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (2nd/Accusative Singular)
श्रयात्should resort to
श्रयात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रि (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should resort to’
Speaker
Unspecified (Nāgarakhaṇḍa narrative voice; admonitory dialogue context)
FAQs
Human birth should be used for dharma and higher aims, not reduced to bodily functions and mere survival.
No tīrtha is named in this verse; it serves as a moral framing within a Tīrthamāhātmya chapter.
None explicitly; it emphasizes inner orientation toward dharma rather than ritual detail.