Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44
Devanagari script
यंयं शृणोति शब्दं स मृगपक्षिसमुद्भवम् । रजन्यां तत्र निर्याति मत्वा फलवतीं च ताम्
Transliteration
yaṃyaṃ śṛṇoti śabdaṃ sa mṛgapakṣisamudbhavam | rajanyāṃ tatra niryāti matvā phalavatīṃ ca tām
Translation
Qualquer som que ouvisse—vindo de cervos ou de aves—à noite ele corria para lá, julgando ser ela, e esperando um desfecho auspicioso.
Word by Word
यम्which
यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (2nd case), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
यम्whichever
यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (yaṃ yaṃ = whichever)
शृणोतिhe hears
शृणोति:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकार (present); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शब्दम्sound
शब्दम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मृगपक्षिसमुद्भवम्arising from animals and birds
मृगपक्षिसमुद्भवम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृग (प्रातिपदिक) + पक्षि (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (मृग-पक्षि-समुद्भवः = arising from deer/birds)
रजन्याम्at night
रजन्याम्:
Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootरजनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb of place)
निर्यातिgoes out / sets forth
निर्याति:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्-या (धातु)
Formलट्-लकार (present); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मत्वाhaving thought
मत्वा:
Kriya-visheshaṇa (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ‘having thought/considered’
फलवतीम्fruitful
फलवतीम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootफलवत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
ताम्that (one/place)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
Speaker
Narrator (describing Jābāli)
Visual Art Cues
Scene: At night, the brāhmaṇa darts toward rustling bushes and distant calls, eyes wide with hope and confusion; silhouettes of deer and birds appear amid moonlit trees.
Characters & Entities
J
JābāliM
mṛgaP
pakṣiFAQs
Hope persists even amid confusion; the Purāṇic seeker keeps moving until the sacred truth is revealed.
Not specified in this verse; it continues the forest-search narrative within the Tīrthamāhātmya.
None; it is descriptive narrative.