Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 64

Devanagari script

अत्र कुण्डे त्वदीयेऽन्यो यः स्नात्वा श्रद्धयान्वितः । एनां पापविनिर्मुक्तां शिलां वै मानवः स्पृशेत्

Transliteration

atra kuṇḍe tvadīye'nyo yaḥ snātvā śraddhayānvitaḥ | enāṃ pāpavinirmuktāṃ śilāṃ vai mānavaḥ spṛśet

Translation

Neste teu kuṇḍa, qualquer pessoa que se banhe com fé e depois toque esta pedra—purificada e liberta do pecado—

Word by Word

• अत्र: here
• अत्र: Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)

• कुण्डे: in the pond
• कुण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• त्वदीये: in your (own)
• त्वदीये: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्वदीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; स्वाम्यर्थक-विशेषणम् “your”

• अन्यः: another person
• अन्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: √स्ना (धातु) + त्वा
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive); “having bathed”

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• अन्वितः: endowed (with)
• अन्वितः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्वित (प्रातिपदिक; √इ “to go” with anu-, PPP sense)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तवत्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; “endowed/possessed”

• एनाम्: this (her/this one)
• एनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम-रूपम्

• पाप-विनिर्मुक्ताम्: freed from sin
• पाप-विनिर्मुक्ताम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + वि-निर्-√मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पापविनिर्मुक्ता = “पापात् विनिर्मुक्ता” (freed from sin)

• शिलाम्: stone
• शिलाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha-Bodhaka (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात-अव्ययम् (emphatic particle)

• मानवः: a man; human
• मानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्पृशेत्: should touch
• स्पृशेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्पृश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Advising voice within the narrative (not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Saubhāgya-kūpa / Cittaja-kuṇḍa (contextual)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims descend steps into a kuṇḍa, hands folded; after bathing they approach a pedestal with a dark stone, touching it reverently; a faint aura indicates ‘pāpa-vinirmuktā śilā’.

Characters & Entities

• Kuṇḍa (sacred tank)
• Śilā (sacred stone)
• Śraddhā (faith)
• Pāpa (sin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful engagement with tīrtha—bathing and reverent contact with sanctified forms—purifies sin and transforms the devotee.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A particular kuṇḍa associated with Kāmeśvarapura (described as ‘your kuṇḍa’) and its sacred stone-form.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) in the kuṇḍa with śraddhā, followed by touching the purified sacred śilā.