Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 69

Devanagari script

येन तत्पूर्यते विप्रैर्भूयोऽपि सुरसत्तम । ममापि जायते कीर्तिः स्वस्थानोद्धरणोद्भवा

Transliteration

yena tatpūryate viprairbhūyo'pi surasattama | mamāpi jāyate kīrtiḥ svasthānoddharaṇodbhavā

Translation

“Para que ela volte a ser preenchida por brāhmaṇas, ó melhor entre os deuses; e para que também surja para mim a fama, nascida da restauração do meu próprio lugar.”

Word by Word

• येन: by which
• येन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Instrumental singular)

• तत्: that (thing)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular)

• पूर्यते: is fulfilled / is completed
• पूर्यते: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूॄ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present); आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगः (Passive)

• विप्रैः: by the brāhmaṇas
• विप्रैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Instrumental plural)

• भूयः: again, further
• भूयः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (particle)

• सुरसत्तम: O best of the gods
• सुरसत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर + सत्तम (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन-एकवचनम् (Vocative singular); ‘सुराणां सत्तमः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी-एकवचनम् (Genitive singular)

• अपि: also
• अपि: Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (particle)

• जायते: arises, is born
• जायते: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present); आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्

• कीर्तिः: fame
• कीर्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कीर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular)

• स्वस्थानोद्धरणोद्भवा: arising from the deliverance of (one’s) own place
• स्वस्थानोद्धरणोद्भवा: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व + स्थान + उद्धरण + उद्भव (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular); ‘स्वस्थानस्य उद्धरणात् उद्भवा’ इति (षष्ठी/पञ्चमी-सम्बन्धार्थ) तत्पुरुष-समासः; कीर्तेः विशेषणम्

Speaker

Trijāta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: vipra (brāhmaṇa interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: A sacred settlement or tīrtha precinct being restored—clearing debris, repairing a shrine/ghāṭa—while groups of brāhmaṇas return with palm-leaf manuscripts and ritual vessels; the patron seeks kīrti through service.

Characters & Entities

• Trijāta
• Brāhmaṇas
• Śiva (addressed as surasattama)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True renown (kīrti) arises from restoring dharmic order—rebuilding one’s place and enabling righteous residents to return.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative about restoring a city/place, but the specific tīrtha name is not stated in this excerpt.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the focus is on the outcome—repopulation and restoration—rather than a specific rite.