Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27

Devanagari script

निषिद्धोऽसि मया वत्स त्वमायातोऽनुपृष्ठतः । मर्त्यलोकमिमं तात बहुदोषसमाकुलम्

Transliteration

niṣiddho'si mayā vatsa tvamāyāto'nupṛṣṭhataḥ | martyalokamimaṃ tāta bahudoṣasamākulam

Translation

Filho querido, eu te proibi, e mesmo assim vieste seguindo atrás. Meu filho, este mundo dos mortais está repleto de incontáveis faltas.

Word by Word

• निषिद्धः: forbidden/prohibited
• निषिद्धः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: नि + सिध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (you are) forbidden/prohibited

• असि: are
• असि: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada; you are

• मया: by me
• मया: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (करण/3rd), एकवचन; Instrumental singular (by me)

• वत्स: O dear child
• वत्स: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वत्स (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; O child/dear

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (कर्ता/1st), एकवचन; you

• आयातः: (have) come
• आयातः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicative participle/समानााधिकरण)
• Type: Verb
• Root: आ + या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकालिक कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (you have) come

• अनुपृष्ठतः: from behind
• अनुपृष्ठतः: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अनुपृष्ठतः (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (from behind/at the back)

• मर्त्यलोकम्: the mortal world
• मर्त्यलोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मर्त्यानां लोकः); object of implied motion/avoidance

• इमम्: this
• इमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; demonstrative adjective qualifying मर्त्यलोकम् (this)

• तात: O dear (son)
• तात: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; O dear/son

• बहुदोषसमाकुलम्: filled with many faults
• बहुदोषसमाकुलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु + दोष + समाकुल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः (बहवो दोषाः) + समाकुलः; qualifying मर्त्यलोकम् (full of many faults)

Speaker

Nāgī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Martyaloka (as contrast) / Ananta-saṃnidhi (implied refuge)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grieving mother admonishes: ‘I forbade you, yet you followed; this mortal world is full of faults.’ The tone shifts from tender remembrance to warning and existential critique.

Characters & Entities

• Nāgī
• Martyaloka (mortal world)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It explicitly critiques martyaloka as doṣa-filled, reinforcing vairāgya (detachment) and the search for higher refuge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; the tīrtha glorification is contextual to the chapter and becomes clearer as she goes to Ananta.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.