Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

प्रभासाय प्रयातव्यं यदाऽमृत्योर्मया स्फुटम् । ततश्चैवोर्ज्जयंतोऽपि मूर्छाभावाल्लुठन्पुरः

prabhāsāya prayātavyaṃ yadā'mṛtyormayā sphuṭam | tataścaivorjjayaṃto'pi mūrchābhāvālluṭhanpuraḥ

«Devo seguir para Prabhāsa—assim o resolvi com clareza, ainda que ao preço da minha vida.» Então Ūrjayanta também, vencido pelo desmaio, prosseguiu adiante rastejando e rolando.

प्रभासायto Prabhāsa
प्रभासाय:
Sampradana (Recipient/Goal/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootprabhāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; सम्प्रदान/गत्यर्थे (towards)
प्रयातव्यम्must be gone (one should go)
प्रयातव्यम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeAdjective
Rootpra-yā (धातु) + tavya (कृत् प्रत्यय)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे प्रयोगः—'it must be gone'
यदाwhen
यदा:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
अमृत्योःof immortality
अमृत्योः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roota-mṛtyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (of immortality)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम; करण/कर्तृसाधन
स्फुटम्clearly
स्फुटम्:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsphuṭa (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचनम् (adverbial accusative)
ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअपादान/क्रमवाचक अव्यय (then/from that)
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणबोधक अव्यय (emphatic particle)
उर्ज्जयन्तःstriving/pressing on
उर्ज्जयन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rooturj (धातु) + śatṛ (कृत् प्रत्यय)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण—(ते)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षाबोधक अव्यय (particle: also/even)
मूर्छाभावात्from the state of fainting
मूर्छाभावात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootmūrcchā (प्रातिपदिक) + bhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थे अपादान; समासः: मूर्छायाः भावः (genitive tatpurusha)
लुठन्rolling/falling
लुठन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeAdjective
Rootluṭh (धातु) + śatṛ (कृत् प्रत्यय)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन/बहुवचन (पदच्छेदे सन्दर्भानुसार); क्रियाविशेषणभावे—'falling/rolling'
पुरःforward/in front
पुरः:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpuras (अव्यय)
Formदिशावाचक अव्यय (adverb: in front/forward)

Prāleya (first sentence), then Sūta narrating the action (deduced)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: Two pilgrims press onward toward Prabhāsa; one declares he will go even at the cost of life, while Ūrjayanta, fainting, crawls and rolls forward on the path.

P
Prabhāsa
P
Prāleya
Ū
Ūrjayanta

FAQs

The vow to reach a sacred place (Prabhāsa) is upheld with life-risking determination, portraying pilgrimage as disciplined dharma.

Prabhāsa, the famed sacred region associated with Śiva and Somanātha traditions.

No explicit rite; the prescription is ethical-spiritual: unwavering commitment to the tīrtha-yātrā saṅkalpa.