Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 110

Devanagari script

तत्राल्पमपि यच्छेद्यत्कल्पांतेप्यक्षयं हि तत् । एतेभ्योपि हि तीर्थेभ्यो लिंगकोटित्रयादपि

Transliteration

tatrālpamapi yacchedyatkalpāṃtepyakṣayaṃ hi tat | etebhyopi hi tīrthebhyo liṃgakoṭitrayādapi

Translation

Ali, mesmo o pouco que alguém oferece torna-se verdadeiramente inesgotável, ainda no fim de um kalpa. De fato, o mérito desse lugar supera até estes tīrthas e até três koṭis de liṅgas.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (there)

• अल्पम्: a little
• अल्पम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अल्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (कर्मरूपेण—यत्)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधानार्थक (even)

• यच्छेत्: should give
• यच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; दानार्थे (to give)

• यत्: whatever (that)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; (यत् = whatever/that which)

• कल्पान्ते: at the end of an aeon
• कल्पान्ते: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कल्पान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समास (कल्पस्य अन्तः)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधानार्थक (even)

• अक्षयम्: imperishable; inexhaustible
• अक्षयम्: Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (तत्)

• हि: indeed; for
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/causal particle)

• तत्: that (gift/merit)
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/विधेयविषय), एकवचन; सर्वनाम

• एतेभ्यः: from these; than these
• एतेभ्यः: Apadana (Comparison/source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), बहुवचन; सर्वनाम

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधानार्थक (even)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• तीर्थेभ्यः: from/than (other) tirthas
• तीर्थेभ्यः: Apadana (Comparison/source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), बहुवचन

• लिङ्गकोटित्रयात्: than three crores of liṅgas
• लिङ्गकोटित्रयात्: Apadana (Comparison/source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग + कोटि + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; द्विगु-समास (त्रयः कोटयः लिङ्गानाम्)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधानार्थक (even)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage audience within purāṇic frame

Visual Art Cues

Scene: A small act of charity—handing a morsel or coin—radiates into an endless stream of light symbolizing akṣaya merit reaching beyond kalpānta; behind, countless liṅgas appear as a fading comparison.

Characters & Entities

• Tīrthas of Kāśī
• Liṅga (Śiva-symbol)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In sacred geography, intention and place amplify dharma: even small charity offered in Kāśī is proclaimed imperishable.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sums up the superiority of the described Kāśī tīrthas (and the sacred locale under discussion) over many other holy acts and sites.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dāna (charitable giving), emphasizing that even minimal gifts made there become akṣaya (inexhaustible) merit.