Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 18

ततोन्यल्ललितातीर्थं गंगाकेशवसन्निधौ । तत्रास्ति ललिता देवी क्षेत्ररक्षाकरी परा

tatonyallalitātīrthaṃ gaṃgākeśavasannidhau | tatrāsti lalitā devī kṣetrarakṣākarī parā

Em seguida há outro vau sagrado, o Lalitā-tīrtha, junto ao Gaṅgā e a Keśava. Ali reside a Deusa Lalitā, suprema protetora do santo kṣetra de Kāśī.

ततःthereafter; from that
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअपादानार्थक-अव्यय (ablatival adverb: from there/thereafter)
अन्यत्another
अन्यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘तीर्थम्’ इति विशेषण
ललिता-तीर्थम्the Lalitā sacred ford
ललिता-तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootlalitā + tīrtha (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘ललितायाः तीर्थम्’
गंगा-केशव-सन्निधौin the vicinity of Gaṅgā and Keśava
गंगा-केशव-सन्निधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgaṅgā + keśava + sannidhi (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; ‘गंगायाः केशवस्य च सन्निधौ’ (near Gaṅgā and Keśava)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: there)
अस्तिis; exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस् धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
ललिताLalitā
ललिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootlalitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवीgoddess
देवी:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्षेत्र-रक्षा-करīprotector of the sacred field (kṣetra)
क्षेत्र-रक्षा-करī:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṣetra + rakṣā + karī (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘क्षेत्रस्य रक्षा करोति’
पराsupreme
परा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootparā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘देवी’ इति विशेषण

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha: Lalitā-tīrtha

Type: ghat

Scene: A riverside ford in Kāśī: Lalitā-tīrtha with steps to the Gaṅgā; nearby a Keśava (Viṣṇu) presence; Lalitā Devī appears as a radiant guardian, watching over pilgrims.

L
Lalitā-tīrtha
G
Gaṅgā
K
Keśava
L
Lalitā Devī
K
Kāśī (Kṣetra)

FAQs

Kāśī is portrayed as a divinely protected sacred landscape, guarded by specific goddesses whose presence sanctifies and preserves the kṣetra.

Lalitā-tīrtha in Kāśī, situated near the Gaṅgā and the presence of Keśava.

No explicit rite is stated; the verse identifies the tīrtha and the presiding deity Lalitā as the kṣetra’s supreme protectress.