Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 40

अथ यौवनभारेण जृंभमाणेन नित्यशः । बभूव हृदयं तस्याः कंदपर्परिकंपितम्

atha yauvanabhāreṇa jṛṃbhamāṇena nityaśaḥ | babhūva hṛdayaṃ tasyāḥ kaṃdaparparikaṃpitam

Então, à medida que o peso da juventude crescia dia após dia, seu coração começou a tremer, sacudido pela agitação de Kāma.

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequence/then)
यौवनभारेणby the burden of youth
यौवनभारेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयौवन-भार (प्रातिपदिक; यौवन + भार)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे भेदः); तृतीया विभक्ति (करण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (यौवनस्य भारः)
जृंभमाणेनby (it) swelling/yawning (i.e., expanding)
जृंभमाणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootजृम्भ् (धातु) → जृंभमाण (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययान्तः (present participle, आत्मनेपद-शानच्); तृतीया विभक्ति, एकवचन; पुं/नपुं (सन्दर्भानुसार)
नित्यशःconstantly
नित्यशः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्यशः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हृदयम्heart
हृदयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
तस्याःof her
तस्याः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
कंदपर्परिकंपितम्trembled/shaken by love’s agitation (lit. shaken by ‘kanda-parpari’)
कंदपर्परिकंपितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकंद-परपरि-कंपित (प्रातिपदिक; कंद + परपरि + कंपित)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘कंपित’; समासः तत्पुरुषः (कंदपरपरिणा/कंदपरपरिसम्बन्धेन कंपितम्)

Narrator (context not specified in snippet; likely Purāṇic narrator such as Sūta)

Scene: A young woman in a private chamber, subtly trembling, eyes half-lowered; Kāma’s unseen presence suggested by a faint floral breeze and a quivering lotus in her hand; the heart’s agitation conveyed through rippling water or vibrating lamp-flame.

K
Kandarpa (Kāma)

FAQs

Unchecked desire can disturb the heart; dharma calls for vigilance and disciplined guidance of the mind.

No tīrtha is mentioned in this verse.

None; it describes an internal moral-psychological shift.