Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

Devanagari script

नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वतीर्थमयी शुभा । विशेषः कथितस्तस्या रेवासागरसङ्गमे

Transliteration

narmadā saritāṃ śreṣṭhā sarvatīrthamayī śubhā | viśeṣaḥ kathitastasyā revāsāgarasaṅgame

Translation

Narmadā é a mais excelsa dos rios, auspiciosa e repleta de todos os tīrthas. Sua grandeza singular é proclamada na confluência de Revā com o oceano.

Word by Word

• नर्मदा: Narmadā
• नर्मदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• सरिताम्: of rivers
• सरिताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सरित् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम् (of rivers)

• श्रेष्ठा: the best
• श्रेष्ठा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• सर्वतीर्थमयी: containing all sacred fords
• सर्वतीर्थमयी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + तीर्थ + मय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (सर्वाणि तीर्थानि यस्यां सन्ति/मयी = consisting of all tīrthas)

• शुभा: auspicious
• शुभा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• विशेषः: a special (glory/feature)
• विशेषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• कथितः: has been described
• कथितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु) → कथित (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (has been told)

• तस्याः: of her (Narmadā)
• तस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (of her/of it)

• रेवासागर-सङ्गमे: at the confluence of the Revā and the ocean
• रेवासागर-सङ्गमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रेवा (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक) + सङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (रेवायाः सागरेण सङ्गमः = confluence of Revā with the ocean)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-Sāgara Saṅgama (Narmadā–Ocean Confluence)

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: The Bharata interlocutor

Visual Art Cues

Scene: A wide sacred landscape: the Narmadā’s dark-green current meets the vast ocean; pilgrims bathe at the saṅgama while priests perform tarpaṇa; distant shrine and flags on the shore; river goddess Revā envisioned above the waters.

Characters & Entities

• Narmadā (Revā)
• Sāgara (Ocean)
• Revā–Sāgara-saṅgama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Narmadā is treated as a moving tīrtha whose waters carry the sanctity of all pilgrimage places.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā–Sāgara-saṅgama—the confluence of the Narmadā (Revā) with the ocean.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not yet; the verse introduces the location whose special merit will be detailed next.