Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

अमृतोत्पादने राजन्कूर्मो भूत्वा जगद्गुरुः । मन्दरं धारयामास तथा देवीं वसुंधराम्

amṛtotpādane rājankūrmo bhūtvā jagadguruḥ | mandaraṃ dhārayāmāsa tathā devīṃ vasuṃdharām

Ó Rei, no momento de produzir o néctar da imortalidade, o Mestre do Mundo tornou-se a Tartaruga; ele sustentou o Monte Mandara e da mesma forma apoiou a deusa Terra.

अमृतोत्पादनेin the production of nectar
अमृतोत्पादने:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमृत + उत्पादन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; समासः—अमृतस्य उत्पादनम् (षष्ठी-तत्पुरुषः)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
कूर्मःa tortoise
कूर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकूर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘having become’
जगद्गुरुःthe teacher of the world
जगद्गुरुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—जगतः गुरु: (षष्ठी-तत्पुरुषः)
मन्दरम्Mount Mandara
मन्दरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
धारयामासheld / supported
धारयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Periphrastic Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तथाlikewise
तथा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb), ‘thus/likewise’
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वसुंधराम्Vasundharā (Earth)
वसुंधराम्:
Karma (Apposition to devīm/कर्म)
TypeNoun
Rootवसुंधरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Śrī Mārkaṇḍeya

Listener: A King (rājan)

Scene: The Ocean of Milk churned with Mandara as the churning rod; the Lord as a colossal Tortoise beneath, bearing the mountain; devas and asuras pull Vāsuki as rope; foam, jewels, and nectar emerging.

K
Kūrma
A
Amṛta
M
Mandara (mountain)
E
Earth (Vasundharā)
Y
Yudhiṣṭhira (as rājān, addressee)

FAQs

Divine support underlies cosmic cooperation; even the churning for immortality succeeds only through the Lord’s sustaining power.

No specific tīrtha is named in this verse; it remains part of the Jayavārāha/Narmadā-centered māhātmya narrative.

None; it recounts the Kūrma avatāra’s role in the amṛta episode.