Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 52

Devanagari script

केशवस्य वचः श्रुत्वा रुक्मो दानवपुंगवः । तं प्रणम्य जगन्नाथं जगाम भवनं पितुः

Transliteration

keśavasya vacaḥ śrutvā rukmo dānavapuṃgavaḥ | taṃ praṇamya jagannāthaṃ jagāma bhavanaṃ pituḥ

Translation

Ao ouvir as palavras de Keśava, Rukma —o mais eminente entre os Dānavas— prostrou-se diante de Jagannātha e foi à casa de seu pai.

Word by Word

• केशवस्य: of Keśava
• केशवस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन

• वचः: words
• वचः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया

• रुक्मः: Rukma
• रुक्मः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुक्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन

• दानवपुंगवः: chief of the Dānavas
• दानवपुंगवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक) + पुंगव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दानवानां पुंगवः)

• तम्: him
• तम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• प्रणम्य: having bowed to
• प्रणम्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + नम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• जगन्नाथम्: Lord of the world
• जगन्नाथम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः नाथः)

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• भवनम्: house
• भवनम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पितुः: of (his) father
• पितुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

Speaker

Narrator (Purāṇic storyteller within Revā Khaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Rukma, described as powerful, is shown softened—hands folded, head bowed—before Kṛṣṇa; the moment captures the pivot from arrogance to obedience.

Characters & Entities

• Keśava
• Rukma
• Jagannātha (epithet of the Lord)
• Bhīṣmaka (implied as father)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility and surrender conclude conflict—bowing to the Lord seals reconciliation and re-establishes dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is explicitly named; ‘Jagannātha’ here is an epithet of the Lord, not a site reference.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.