Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 11›Shloka 47
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 47

Devanagari script

संसारगह्वरगुहां प्रविहातुमेतां चेदिच्छथ प्रतिपदं भवतापखिन्नाः । नानाविधैर्निजकृतैर्बहुकर्मपाशैर्बद्धाः सुखाय शृणुतैकहितं मयोक्तम्

Transliteration

saṃsāragahvaraguhāṃ pravihātumetāṃ cedicchatha pratipadaṃ bhavatāpakhinnāḥ | nānāvidhairnijakṛtairbahukarmapāśairbaddhāḥ sukhāya śṛṇutaikahitaṃ mayoktam

Translation

Se vós, exaustos a cada passo pelo ardoroso sofrimento do saṃsāra, desejais de fato escapar desta profunda caverna da existência—embora estejais presos por muitos laços de ação, tecidos por vossas próprias obras de inúmeros modos—então, para o vosso bem e paz, ouvi este único ensinamento benéfico que eu declaro.

Word by Word
संसारगह्वरगुहाम्the cave-like deep ravine of saṃsāra
संसारगह्वरगुहाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंसार + गह्वर + गुहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (संसाररूपं गह्वरं या गुहा)
प्रविहातुम्to abandon/leave behind
प्रविहातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootप्र + वि + हा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive/तुमन्त), अर्थः—कर्तुं (to do)
एताम्this
एताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (गुहाम्)
चेत्if
चेत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formनिपात (conditional particle)
इच्छथyou (all) desire
इच्छथ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
प्रतिपदम्at every step
प्रतिपदम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रतिपद् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverbial accusative usage)
भवतापखिन्नाःafflicted by the heat/torment of worldly existence
भवतापखिन्नाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभव + ताप + खिन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भवस्य तापेन खिन्नाः)
नानाविधैःby various kinds (of)
नानाविधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootनाना + विध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; विशेषण (पाशैः)
निजकृतैःdone by oneself
निजकृतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootनिज + कृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण (पाशैः)
बहुकर्मपाशैःby the many-acts bonds
बहुकर्मपाशैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबहु + कर्म + पाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; तत्पुरुष (बहूनि कर्माणि एव पाशाः)
बद्धाःbound
बद्धाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबन्ध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle/कृत), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (यूयम्)
सुखायfor happiness
सुखाय:
Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; प्रयोजनार्थे
शृणुतlisten (you all)
शृणुत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
एकहितम्one beneficial (teaching)
एकहितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएक + हित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय (एकं हितम्)
मयाby me
मया:
Karta (Agent in passive sense/कर्तृ)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन
उक्तम्spoken
उक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; विशेषण (एकहितम्)
Speaker

Deductively: Skanda (in Revā Khaṇḍa instructional discourse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-khaṇḍa (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A weary pilgrim-king (or audience) is shown metaphorically at the mouth of a dark cavern labeled ‘saṃsāra,’ entangled by many rope-nooses; the teacher’s words appear as a single bright path/torch leading out.

FAQs

Freedom from saṃsāra begins by heeding a single, focused spiritual instruction that cuts through the bonds of self-made karma.

The Revā-tīra (banks of the Revā/Narmadā) within the Revā Khaṇḍa of the Āvantya Khaṇḍa.

No specific rite is named here; it introduces an imminent core teaching meant to bring welfare and peace.

←Previous Verse
Next Verse→