Mantra 37
Rishi: Vājasaneyin Aśvamedha tradition (school attribution)
Devata: Devāḥ (recipients); Agni (agent/purifier) explicitly named
Chandas: Irregular ritual verse
Samhita Patha (Devanagari)
मा त्वा॒ऽग्निर्ध्व॑नयीद्धू॒मग॑न्धि॒र्मोखा भ्राज॑न्त्य॒भि वि॑क्त॒ जघ्रि॑: । इ॒ष्टं वी॒तम॒भिगू॑र्तं॒ वष॑ट्कृतं॒ तं दे॒वास॒: प्रति॑ गृभ्ण॒न्त्यश्व॑म्
Transliteration
mā́ tvā́gnír dhvanayīd dhūmagándhir mókhā bhrā́janti abhí vikta jághriḥ | iṣṭáṃ vītám abhígūrtaṃ váṣaṭkr̥taṃ táṃ devā́saḥ práti gr̥bhṇanty áśvam
Translation
Que Agni não te faça estalar; que não haja em ti cheiro de fumo; que a ukhā não te ofusque, como se tivesses sido farejado e maculado. Oferecido, conquistado, benignamente aprovado e consagrado com o «Vaṣaṭ» — assim os deuses recebem o Cavalo.
Padapatha (Word Analysis)
मा । त्वा । अग्निः । ध्वनयीत् । धूम-गन्धिः । मा । उखा । भ्राजन्ति । अभि । विक्त । जघ्रिः । इष्टम् । वीतम् । अभि-गूर्तम् । वषट्-कृतम् । तम् । देवासः । प्रति । गृभ्णन्ति । अश्वम् ।
Word by Word
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) / mā
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि
ध्वनयीत्should make resound / should roar
ध्वनयीत्:
—
TypeVerb
Rootध्वनय् (ध्वनयति) / √ध्वन
धूमगन्धिःsmoke-scented (one)
धूमगन्धिः:
Kartā (apposition to अग्निः)
TypeAdjective (as noun-epithet)
Rootधूम-गन्धि
मोखा(your) muzzle / mouth-opening
मोखा:
Kartā (with भ्राजन्ती)
TypeNoun
Rootमोख
भ्राजन्तीshining
भ्राजन्ती:
Kartā
TypeParticiple
Root√भ्राज्
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि
विक्तhaving been loosened/separated (i.e., opened)
विक्त:
—
TypeParticiple
Root√विच्/√विक् (विचिनोति/विक्नोति) (sense: separate, loosen)
जघ्रिःhas smelled / has sniffed
जघ्रिः:
—
TypeVerb
Root√घ्रा (जिघ्रति)
इष्टम्the desired/cherished (offering)
इष्टम्:
Karma
TypeNoun/Participle
Root√यज् → इष्ट (यजित)
वीतम्the pursued/obtained (offering)
वीतम्:
Karma (co-ordinate with इष्टम्)
TypeAdjective/Participle
Root√वी (वेति/वायति) / वीत
अभिगूर्तम्well-praised / duly invoked
अभिगूर्तम्:
Karma (co-ordinate)
TypeAdjective/Participle
Rootअभि-√गॄ (गिरति/गॄणाति) → गूर्त
वषट्कृतम्made with the vaṣaṭ-call
वषट्कृतम्:
Karma (co-ordinate)
TypeCompound (PPP)
Rootवषट् + √कृ
तम्that
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
देवासःthe gods
देवासः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव
प्रतिtowards, in return
प्रति:
—
TypeIndeclinable
Rootप्रति
गृभ्णन्तिseize, take, accept
गृभ्णन्ति:
—
TypeVerb
Root√ग्रह् (गृह्णाति)
अश्वम्the horse
अश्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
Entities Mentioned
A
AgniD
DevāḥRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes