Rig Veda 9.83.4: Mandala 9, Sukta 83, Mantra 4

Sukta 9.83

Rishi: Ascribed in RV 9 to Pavāmāna seers (exact attribution for 9.83 not resolved from provided excerpt).

Devata: Soma Pavāmāna with Gandharva as guardian figure of Soma’s station.

Chandas: Likely Triṣṭubh (verify against full hymn).

Samhita Patha (Devanagari)

गन्धर्व इत्था पदमस्य रक्षति पाति देवानां जनिमान्यद्भुतः । गृभ्णाति रिपुं निधया निधापतिः सुकृत्तमा मधुनो भक्षमाशत ॥

Transliteration

gandharvá itthā́ padám asya rakṣati pā́ti devā́nāṃ jánimāny ádbhutaḥ | gṛbhṇā́ti ripúṃ nidháyā nidhā́patiḥ sukṛ́ttamā madhúno bhakṣám ā́śata ||

Translation

Assim o Gandharva guarda o seu posto; maravilhoso, protege os nascimentos dos deuses. Ele apreende a força hostil por uma colocação oculta — senhor do tesouro; os que melhor agem alcançam a porção de mel — o deleite resguardado contra o saqueador.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• गन्धर्वः: the Gandharva
• गन्धर्वः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (प्रातिपदिक)

• इत्था: thus, in this manner
• इत्था: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत्था (अव्यय)

• पदम्: the step/track; place
• पदम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)

• अस्य: of him/this (Soma)
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रक्षति: protects, guards
• रक्षति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रक्ष्

• पाति: protects, guards
• पाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (पालने)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• जनिमानि: births, begettings, generations
• जनिमानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: जनिमन् (प्रातिपदिक; √जन्)

• अद्भुतः: wonderful, marvelous
• अद्भुतः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक)

• गृभ्णाति: seizes, grasps
• गृभ्णाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ग्रह्/गृह् (गृभ्णाति इति वैदिक-रूपम्)

• रिपुम्: the enemy
• रिपुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रिपु (प्रातिपदिक)

• निधया: with a deposit/treasure; by a stored-up (means)
• निधया: करण
• Type: Noun
• Root: निधि (प्रातिपदिक)

• निधापतिः: the lord/guardian of the treasure (deposit)
• निधापतिः: कर्तृ (गन्धर्वस्य/सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: निधापति (प्रातिपदिक; निधि+पति)

• सुकृत्तमा: most well-doing, best benefactress
• सुकृत्तमा: कर्तृ (विशेषण; स्त्रीलिङ्ग-रूपेण स्तुतिः)
• Type: Adjective
• Root: सुकृत् (प्रातिपदिक)

• मधुनः: of sweetness; of honey (Soma)
• मधुनः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• भक्षम्: food, portion to be eaten
• भक्षम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भक्ष (प्रातिपदिक)

• आशत: they ate, they partook
• आशत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अश् (भक्षणे)