Rig Veda 8.103.11: Mandala 8, Sukta 103, Mantra 11

Sukta 8.103

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

उदिता यो निदिता वेदिता वस्वा यज्ञियो ववर्तति । दुष्टरा यस्य प्रवणे नोर्मयो धिया वाजं सिषासतः ॥

Transliteration

udítā yó nídītā védītā vásvā ā́ yajñíyo vavártatī | duṣṭárā yásya praváṇe nórmayo dhiyā́ vā́ja sísāsataḥ ||

Translation

Aquele que é aceso e estabelecido, que sabe e faz saber, o rico, digno do yajña, move-se e se volta em seu labor. Difíceis de transpor são as ondas em sua descida; contudo, pelo pensamento iluminado buscam o vā́ja, a plenitude da força.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उदिता: risen, arisen
• उदिता: विशेषण (कर्तृपदस्य) / कर्ता-संबन्ध
• Type: Adjective
• Root: उदिता- (कृदन्त; √इ/√ए ‘गमन/उदय’ > उदित ‘उदित/उत्थित’)

• यः: who
• यः: कर्तृ (मुख्यक्रियायाः) / सम्बन्धसूचक
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• निदिता: set down, established
• निदिता: विशेषण (यः) / कर्ता-संबन्ध
• Type: Adjective
• Root: निदिता- (कृदन्त; नि-√दा/√धि ‘स्थापन/निधान’ > निदित ‘निहित/स्थापित’)

• वेदिता: known, recognized
• वेदिता: विशेषण (यः) / कर्ता-संबन्ध
• Type: Adjective
• Root: वेदिता- (कृदन्त; √विद् ‘ज्ञान’ > वेदित ‘ज्ञात/विदित’)

• वस्वा: the wealthy one; possessor of riches
• वस्वा: कर्तृ (यः) / विशेष्य
• Type: Noun/Adjective
• Root: वसु- (प्रातिपदिक)

• यज्ञियः: worthy of sacrifice, sacrificial
• यज्ञियः: विशेषण (वस्वा/यः)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञिय- (प्रातिपदिक; यज्ञ + -इय)

• ववर्तति: moves, turns, proceeds
• ववर्तति: क्रिया (मुख्य) — कर्ता: यः
• Type: Verb
• Root: √वृत् (वर्तते) ‘वर्त/परिवर्त/प्रवृत्त’

• दुष्टरा: hard to cross, difficult
• दुष्टरा: विशेषण (प्रवणे) / अधिकरण-संबन्ध
• Type: Adjective
• Root: दुष्- + तर- (प्रातिपदिक; ‘दुस्तर’ = कठिनतया तरणीय)

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘whose’
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रवणे: in the slope/declivity; in the downward course
• प्रवणे: अधिकरण (locative)
• Type: Noun
• Root: प्रवण- (प्रातिपदिक)

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध (our) / हित-संबन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऊर्मयः: waves, surges
• ऊर्मयः: कर्तृ (उपवाक्ये) / विषय
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि- (प्रातिपदिक)

• धिया: with thought, by insight
• धिया: करण (instrument) / साधन
• Type: Noun
• Root: धी- (प्रातिपदिक)

• वाज: O Vāja (giver of strength/prize); O strength
• वाज: सम्बोधन (address) / प्रार्थना-संबन्ध
• Type: Noun
• Root: वाज- (प्रातिपदिक)

• सिषासतः: they strive/desire (to obtain), they seek
• सिषासतः: क्रिया (उपवाक्ये) — कर्ता: (नः) [अस्माकं जनाः]
• Type: Verb
• Root: √शास्/√सास् (इच्छार्थ-देशिदेरिवेटिव; सि-षास् ‘to desire to win/obtain/command’)