Rig Veda 4.28.1 — Mandala 4, Sukta 28, Mantra 1

Sukta 4.28

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.28)

Devata: Indra-Soma (Indra empowered by Soma)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वा युजा तव तत्सोम सख्य इन्द्रो अपो मनवे सस्रुतस्कः । अहन्नहिमरिणात्सप्त सिन्धूनपावृणोदपिहितेव खानि ॥

Transliteration

tvā́ yujā́ táva tát soma sakhyé índro apó mánave sasrútaskaḥ | áhann áhim áriṇāt saptá síndhūn ápāvṛṇod ápihiteva khā́ni ||

Translation

Contigo como companheiro de jugo, nessa amizade, ó Soma, Indra fez correr as águas para Manu. Ele abateu Vṛtra e libertou os sete rios; abriu os canais obstruídos, como quem descobre o que estava fechado.

Word by Word

• त्वा: thee/you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वद्

• युजा: as/with a yokefellow, as companion
• युजा: करण
• Type: Noun (instrumental) / Adjectival noun
• Root: युज् (धातु) → युज्/युज्- (कृदन्त: युज् + क्तिन्/क्त्वा?; here instr. of युज्- ‘yoke/companion’)

• तव: of you/your
• तव: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वद्

• तत्: that
• तत्: कर्म (as object ‘that [deed/thing]’) / or apposition
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• सख्ये: in friendship, in alliance
• सख्ये: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अपः: the waters
• अपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• मनवे: for Manu (mankind)
• मनवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• सस्रुतस्कः: swift-flowing/impetuous (as one who has rushed forth)
• सस्रुतस्कः: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सस्- (धातु ‘to flow/run’) + स्रुत (ppp) + -स्क (वेदिक विशेषण-प्रत्यय)

• अहन्: he smote/slayed
• अहन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)

• अहिम्: the serpent (Vṛtra)
• अहिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अहि (प्रातिपदिक)

• अरिणात्: he set free/caused to move (released)
• अरिणात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ऋ (धातु ‘to set in motion/raise’; caus./intensive in Vedic) → अरि-णि-

• सप्त: seven
• सप्त: विशेषण
• Type: Numeral
• Root: सप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)

• सिन्धून्: rivers/streams
• सिन्धून्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• अपावृणोत्: he opened/uncovered
• अपावृणोत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु) + अप (उपसर्ग)

• अपिहित: covered, shut
• अपिहित: कर्म-विशेषण
• Type: Participle (adjectival)
• Root: धा/हि (धातु ‘to place’; ppp ‘apihita’ = ‘covered/closed’) with अपि-

• इव: like, as
• इव: सम्बन्ध/उपमान
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• खानि: openings, channels, cavities
• खानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: ख (प्रातिपदिक) / खानि (नपुं. बहु.)