Rig Veda 3.54.7 — Mandala 3, Sukta 54, Mantra 7
Sukta 3.54
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Dyāvā-Pṛthivī (two sisters; the two worlds)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
समान्या वियुते दूरेअन्ते ध्रुवे पदे तस्थतुर्जागरूके । उत स्वसारा युवती भवन्ती आदु ब्रुवाते मिथुनानि नाम ॥
Transliteration
samānyā́ ví-yute dūrè ánte dhruvé padé tasthatur jāgarū́ke | utá svasārā yuvatī́ bhávantī ā́du bruvāte mithunā́ni nā́ma ||
Translation
Sendo uma na essência, estão separadas até os confins distantes; no posto firme permanecem, vigilantes. E, como duas irmãs, tornando-se jovens em seu poder sempre renovado, proferem os nomes em pares —as dualidades pelas quais o mundo se ordena.
Word by Word
समान्याthe two being the same / of one kind
समान्या:
विशेषण (कर्तृसम्बन्धि)
TypeAdjective
Rootसमान (प्रातिपदिक) < सम (PIE *sem- ‘one, same’)
वियुतेseparated, apart
वियुते:
विशेषण (कर्तृसम्बन्धि)
TypeAdjective
Rootवि-यु (धातु) ‘to separate’ → वियुत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
दूरेfar away
दूरे:
अधिकारण (स्थान/अन्तर-निर्देशः)
TypeAdjective (used adverbially)
Rootदूर (प्रातिपदिक)
अन्तेat the end / at the boundary
अन्ते:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
ध्रुवेfixed, firm
ध्रुवे:
विशेषण (अधिकारणसम्बन्धि)
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
पदेin the place/footing
पदे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
तस्थतुःthe two have stood / stand
तस्थतुः:
क्रिया (कर्तृ: युवती/स्वसारौ)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) ‘to stand’
जागरूकेwakeful, vigilant
जागरूके:
विशेषण (कर्तृसम्बन्धि)
TypeAdjective
Rootजागरूक (प्रातिपदिक) < √जागृ ‘to be awake’
उतand also
उत:
सम्बन्धसूचक
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
स्वसाराthe two sisters
स्वसारा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्वसृ (प्रातिपदिक) ‘sister’
युवतीthe two young women
युवती:
कर्तृ (स्वसारौ इत्यस्य पुनर्निर्देशः)
TypeNoun/Adjective
Rootयुवती (प्रातिपदिक) < युवन् ‘young’
भवन्तीbeing / becoming
भवन्ती:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb (present participle)
Rootभू (धातु) ‘to be, become’
आत्then, thereupon
आत्:
सम्बन्धसूचक
TypeIndeclinable
Rootआत् (निपात/अव्यय) < अद्/आद् ‘then, thereupon’
ब्रुवातेthe two speak / say
ब्रुवाते:
क्रिया (कर्तृ: स्वसारौ/युवती)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु) ‘to speak’
मिथुनानिpaired (names/things), in pairs
मिथुनानि:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootमिथुन (प्रातिपदिक) ‘pair, coupled (things)’
नामnames
नाम:
कर्म (मिथुनानि इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.