Rig Veda 10.68.9: Mandala 10, Sukta 68, Mantra 9

Sukta 10.68

Rishi: Bṛhaspati (cycle attribution)

Devata: Bṛhaspati (with Agni/Uṣas/Svar as recovered powers)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

सोषामविन्दत्स स्वः सो अग्निं सो अर्केण वि बबाधे तमांसि । बृहस्पतिर्गोवपुषो वलस्य निर्मज्जानं न पर्वणो जभार ॥

Transliteration

sóṣām avindat sá svàr sá agníṃ sá arkéṇa ví babādhe támāṃsi | bṛ́haspátir gó-vapuṣo valásya nír-majjānaṃ ná párvaṇo jabhāra ||

Translation

Ele encontrou Uṣas, a Aurora; encontrou o Céu luminoso; encontrou Agni. Com o hino da iluminação despedaçou as trevas. Bṛhaspati extraiu de Vala —cujo corpo é feito de «vacas»— como se tira a medula de uma junta.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• उ: indeed, then
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• अविन्दत्: found
• अविन्दत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विद् (विन्दति) ‘to find’

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् → स

• स्वः: heaven; the light (of heaven)
• स्वः: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्वर् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक) ‘heaven/light’

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् → स

• अग्निम्: Agni; fire
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् → स

• अर्केण: with a hymn/chant (or: with a ray)
• अर्केण: करण
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक) ‘hymn/chant; ray’

• वि: apart, asunder; forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• बबाधे: has smitten/subdued
• बबाधे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √बाध् ‘to press, repel, subdue’

• तमांसि: darknesses
• तमांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• गोवपुषः: of cow-form (i.e., having the form of cows)
• गोवपुषः: सम्बन्ध
• Type: Adjective (compound)
• Root: गो-वपुष् (समास-प्रातिपदिक) ‘cow-formed / having the form of cows’

• वलस्य: of Vala
• वलस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वल (प्रातिपदिक) ‘Vala (demon/cave enclosure)’

• निः: out, forth
• निः: —
• Type: Indeclinable
• Root: निस्/निः (उपसर्ग/अव्यय)

• मज्जानम्: (one) sunk/immersed (down)
• मज्जानम्: कर्म
• Type: Participle
• Root: √मज्ज् → मज्जान (कृदन्त-प्रातिपदिक) ‘sinking/immersed’

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• पर्वणः: of a joint/knot
• पर्वणः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: पर्वन् (प्रातिपदिक) ‘joint; knot; section’

• जभार: has taken away; bore off
• जभार: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भृ ‘to bear, carry off, take away’