Rig Veda 10.27.22: Mandala 10, Sukta 27, Mantra 22

Sukta 10.27

Rishi: Unknown/uncertain (verse mentions ‘sunvat ṛṣi’ as a role, not necessarily the author)

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (likely; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

वृक्षेवृक्षे नियता मीमयद्गौस्ततो वयः प्र पतान्पूरुषादः । अथेदं विश्वं भुवनं भयात इन्द्राय सुन्वदृषये च शिक्षत् ॥

Transliteration

vṛkṣé-vṛkṣe níyatā mī́mayad gáus táto váyaḥ prá patān pūruṣā́daḥ | áthédaṃ víśvaṃ bhúvanaṃ bhayāte índrāya sunvád ṛ́ṣaye ca śíkṣat ||

Translation

De árvore em árvore mugia a Vaca constrangida; então as aves alçaram voo — o devorador de homens. E então todo este mundo do devir caiu no medo; aprendeu obediência a Indra e ao ṛṣi que prensa (o soma).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वृक्षे: on/at a tree
• वृक्षे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक) < √वृक्ष/वृक्ष् (स्थावर-वनस्पति-शब्दः) अव्युत्पन्न-प्रातिपदिक-रूपेण

• वृक्षे: on/at (another) tree
• वृक्षे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)

• नियता: restrained, held back
• नियता: Kartā
• Type: Adjective
• Root: नि-√यम् (यमुँ उपरमे) → नियत (कृदन्त-विशेषण) स्त्री-रूप

• मीमयत्: moved about/kept lowing (restlessly)
• मीमयत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √मी (मीनाते/मायते; पुनरुक्त-प्रयोगः) → मीमयत्

• गौः: the cow
• गौः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• ततः: from there; then
• ततः: Apādāna (source)/क्रम-निर्देश
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)

• वयः: a bird; winged one
• वयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वयस् (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• पतत्: flying
• पतत्: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: √पत् (पतँ गतौ)

• पूरुषादः: man-eating (one)
• पूरुषादः: Kartā (वयः-विशेषणम्) / Apposition
• Type: Noun/Adjective
• Root: पूरुषाद (प्रातिपदिक; पुरुष-आद ‘man-eater’)

• अथ: then; thereafter
• अथ: (सम्बन्ध/क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)

• इदम्: this
• इदम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• विश्वम्: all, entire
• विश्वम्: Kartā (इदम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• भुवनम्: world; being; realm
• भुवनम्: Kartā
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक) < √भू (भू सत्तायाम्)

• भयात्: from fear
• भयात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)

• इन्द्राय: for/to Indra
• इन्द्राय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सुन्वत्: to the Soma-presser
• सुन्वत्: Sampradāna (ऋषि-विशेषणम्)
• Type: Participle (adjectival)
• Root: √सु (सुनोति; सोम-प्रसवने) → सुन्वत् (वर्तमान कृदन्त शतृ)

• ऋषये: to the seer
• ऋषये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• शिक्षत्: learned/was instructed; took instruction
• शिक्षत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √शिक्ष् (शिक्षँ विद्योपादाने/अनुशासने)