Rig Veda 10.108.6: Mandala 10, Sukta 108, Mantra 6

Sukta 10.108

Rishi: Saramā / inspired speech in dialogue

Devata: Bṛhaspati (explicit), with Indra in the background

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

असेन्या वः पणयो वचांस्यनिषव्यास्तन्वः सन्तु पापीः । अधृष्टो व एतवा अस्तु पन्था बृहस्पतिर्व उभया न मृळात् ॥

Transliteration

asen्यā́ vaḥ paṇayo vácāṃsy aniṣavyā́s tanváḥ santu pāpī́ḥ | ádhṛṣṭo va etávā astu pánthā bṛ́haspátir va ubhayā́ ná mṛḷāt ||

Translation

Ó Paṇis, sem verdadeiro exército são as vossas palavras; que os vossos corpos sejam incapazes, e que o vosso mal se torne manifesto. Que seja inatacável o caminho que percorreis; que Bṛhaspati não vos conceda refúgio em nenhum dos dois lados.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• असेन्याः: not to be won/overpowered (unassailable)
• असेन्याः: विशेषण (कर्तृ/विधेय-सम्बन्धः) — ‘तन्वः’ इत्यस्य
• Type: Adjective
• Root: अ-सेन्य (प्रातिपदिक; न-सेन्य)

• वः: of you / your
• वः: सम्बन्ध (genitive) — ‘पणयः/तन्वः/पन्थाः/वचांसि’ इत्यादिषु
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• पणयः: the Paṇis (niggardly demons/hoarders)
• पणयः: कर्तृ (अस्तु/सन्तु इत्यस्य) — संबोधनार्थेऽपि
• Type: Noun
• Root: पणि (प्रातिपदिक)

• वचांसि: words, speeches
• वचांसि: विधेय/कर्म (सन्तु इत्यस्य) — ‘वचांसि … सन्तु’
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)

• अनिषव्याः: not to be approached/attacked; unassailable
• अनिषव्याः: विशेषण — ‘तन्वः’ इत्यस्य
• Type: Adjective
• Root: अ-निषव्य (प्रातिपदिक; न-निषव्य)

• तन्वः: bodies, persons
• तन्वः: कर्तृ (सन्तु) / विधेय-आश्रय
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• सन्तु: let (them) be
• सन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• पापीः: evil, sinful
• पापीः: विधेय-विशेषण — ‘तन्वः … पापीः (सन्तु)’
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक)

• अधृष्टः: unassailed, unharmed
• अधृष्टः: विधेय-विशेषण — ‘पन्थाः’ इत्यस्य
• Type: Adjective
• Root: अ-धृष्ट (प्रातिपदिक; न-धृष्ट)

• वः: of you / your
• वः: सम्बन्ध (genitive) — ‘पन्थाः’ इत्यस्य
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• एतवा: for going, as a way of passage
• एतवा: क्रियाविशेषण (पन्थाः/अस्तु इत्यस्य) — गत्यर्थे
• Type: Indeclinable
• Root: एतवा (अव्यय; प्राचीन-प्रयोगः)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• पन्थाः: path, way
• पन्थाः: कर्तृ/विधेय-आश्रय (अस्तु)
• Type: Noun
• Root: पथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: कर्तृ (मृळात्)
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• वः: you (pl.)
• वः: कर्म (मृळात्) — ‘you’
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• उभया: in both ways, on both sides
• उभया: क्रियाविशेषण — ‘मृळात्’ (in both ways / on both sides)
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: उभय (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: निषेधक
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• मृळात्: let (him) be gracious / show mercy
• मृळात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मृळ् (धातु; मृड्/मृळ् ‘to be gracious, to show mercy’)