Rig Veda 10.101.8: Mandala 10, Sukta 101, Mantra 8

Sukta 10.101

Devata: Protective powers supporting the sacrificial/inner work; implied guardianship of the offering-vessel

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.101 opening)

Samhita Patha (Devanagari)

व्रजं कृणुध्वं स हि वो नृपाणो वर्म सीव्यध्वं बहुला पृथूनि । पुरः कृणुध्वमायसीरधृष्टा मा वः सुस्रोच्चमसो दृंहता तम् ॥

Transliteration

vrajaṃ kṛṇudhvam sa hi vo nṛpāṇo varma sīvyadhvaṃ bahulā pṛthūni | puraḥ kṛṇudhvam āyasīr adhṛṣṭā mā vaḥ susroc camaso dṛṃhatā tam ||

Translation

Fazei o cercado — pois ele é para vós a «bebida dos homens» que sustenta; cosi a armadura, muita e ampla. Erguei as defesas de ferro, inassaltáveis; que não verta a vossa taça — fortalecei-a bem.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• व्रजम्: enclosure; pen; fold
• व्रजम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्रज (प्रातिपदिक)

• कृणुध्वम्: make; construct (you all)!
• कृणुध्वम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (कर॑णे) — वैदिक रूप कृणु

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: for; indeed
• हि: (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• वः: of you (your)
• वः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• नृपाणः: the protector/leader of men
• नृपाणः: कर्तृ
• Type: Noun (agentive) / Epithet
• Root: नृपाण (प्रातिपदिक; ‘man-protecting/leader’)

• वर्म: armor; protective covering
• वर्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: वर्मन् (प्रातिपदिक)

• सीव्यध्वम्: sew (for yourselves)!
• सीव्यध्वम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √सिव्/√स्यिव् (सीव्यति ‘to sew, stitch’)

• बहुलाः: many
• बहुलाः: विशेषण (कर्म-सम्बन्ध) / कर्म
• Type: Adjective
• Root: बहुल (प्रातिपदिक)

• पृथूनि: broad (pieces); wide (things)
• पृथूनि: कर्म
• Type: Adjective (substantivized) / Noun-like
• Root: पृथु (प्रातिपदिक)

• पुरः: in front; forward
• पुरः: अधिकरण (देश) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (adverb) / frozen case-form
• Root: पुरस् (अव्ययीभाव/अव्यय; ‘in front’)

• कृणुध्वम्: make; set up (you all)!
• कृणुध्वम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (कर॑णे) — वैदिक रूप कृणु

• आयसीः: iron (made of iron)
• आयसीः: विशेषण (कर्म-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: आयस (प्रातिपदिक) → आयसी (स्त्री) ‘of iron’

• अधृष्टाः: unassailed; not to be attacked
• अधृष्टाः: विशेषण (कर्म-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: अधृष्ट (प्रातिपदिक; a- + धृष्ट ‘dared/assailed’)

• मा: do not
• मा: (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-निपात)

• वः: your; of you
• वः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• सुस्रोच्चम्: a well-raised (structure); lofty (thing)
• सुस्रोच्चम्: कर्म (with मा … दृंहता) / निषेध्य
• Type: Adjective (substantivized) / Noun-like
• Root: सु- + स्रोच्च (प्रातिपदिक; ‘well-raised/lofty’)

• अमसः: of harm; of distress
• अमसः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अमस् (प्रातिपदिक; ‘trouble, harm, distress’)

• दृंहता: make firm; strengthen (you all)!
• दृंहता: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दृंह् (दृंहति ‘to make firm/strong’)

• तम्: that (it)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)