Rig Veda 1.85.11: Mandala 1, Sukta 85, Mantra 11

Sukta 1.85

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (self-referential mention: Gotama)

Devata: Marutās

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

जिह्मं नुनुद्रेऽवतं तया दिशासिञ्चन्नुत्सं गोतमाय तृष्णजे । आ गच्छन्तीमवसा चित्रभानवः कामं विप्रस्य तर्पयन्त धामभिः ॥

Transliteration

jihmáṃ nunudre ’vatáṃ tayā diśā́siñcann útsaṃ gótamāya tṛṣṇáje | ā́ gacchantīm ávasā citrábhānavaḥ kā́maṃ víprasya tarpayanta dhā́mabhiḥ ||

Translation

Afastaram a tortuosidade que oprime para baixo; por essa direção fizeram verter uma fonte para Gotama, o sedento. Vindo com seu amparo, os de chama luminosa saciam o anseio do rishi com suas moradas‑poderes resplandecentes (dhāma).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जिह्मम्: the crooked (one/thing)
• जिह्मम्: कर्म (नुनुद्रे इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: जिह्म (प्रातिपदिक)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• नुनुद्रे: they have driven away
• नुनुद्रे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नुद् (धातु)

• अवताम्: of the wells / of the pits
• अवताम्: सम्बन्ध (जिह्मम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: अवत (प्रातिपदिक)

• तया: with that (one)
• तया: करण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• दिशा: with (her) direction / guidance
• दिशा: करण
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)

• असिञ्चन्: they poured
• असिञ्चन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सिच् (धातु)

• उत्सम्: a spring, fountain
• उत्सम्: कर्म (असिञ्चन् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: उत्स (प्रातिपदिक)

• गोतमाय: for Gotama
• गोतमाय: सम्प्रदान
• Type: Proper Noun
• Root: गोतम (प्रातिपदिक)

• तृष्णजे: to the thirsty one
• तृष्णजे: सम्प्रदान (गोतमाय इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: तृष्णज् (प्रातिपदिक; तृष्णा + ज् ‘born/possessing’)

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• गच्छन्तीम्: (her) coming
• गच्छन्तीम्: कर्म/विशेष्य (तर्पयन्त इत्यस्य; ‘coming (one)’)
• Type: Participle
• Root: गम् (धातु)

• अवसा: with help, with favor
• अवसा: करण
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• चित्रभानवः: the bright-shining ones
• चित्रभानवः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: चित्रभानु (प्रातिपदिक)

• कामम्: desire, wish
• कामम्: कर्म (तर्पयन्त इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)

• विप्रस्य: of the inspired poet/seer
• विप्रस्य: सम्बन्ध (कामम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• तर्पयन्त: they satisfy, they gladden
• तर्पयन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: तृप् (धातु)

• धामभिः: with (their) powers / abodes / splendors
• धामभिः: करण
• Type: Noun
• Root: धामन् (प्रातिपदिक)