Rig Veda 1.32.5 — Mandala 1, Sukta 32, Mantra 5

Sukta 1.32

Rishi: गृत्समदः शौनकः (Gṛtsamada Śaunaka)

Devata: इन्द्रः (Indra)

Chandas: त्रिष्टुप् (Triṣṭubh)

Samhita Patha (Devanagari)

अहन्वृत्रं वृत्रतरं व्यंसमिन्द्रो वज्रेण महता वधेन । स्कन्धांसीव कुलिशेना विवृक्णाहिः शयत उपपृक्पृथिव्याः ॥

Transliteration

áhan vṛtráṃ vṛtrátaraṃ vyàṃsam índro vájreṇa mahatā́ vadhéna | skándhāṃsīva kúliśenā vívṛkṇā́híḥ śáyata upapṛ́k pṛthivyā́ḥ ||

Translation

Indra abateu Vṛtra — o ainda mais vṛtra, o que estendia o bloqueio — com o Vajra, com o grande golpe de morte. Como ombros talhados por um machado, a serpente jazia rasgada, colada à Terra; o poder da obstrução ruiu.

Word by Word

• अहन्: he slew
• अहन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हन् (√हन्)

• वृत्रम्: Vṛtra
• वृत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• वृत्रतरम्: the more Vṛtra-like / the mightier Vṛtra
• वृत्रतरम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: वृत्रतर (वृत्र + तर)

• व्यम्सम्: sprawling, outstretched
• व्यम्सम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: व्यम्स (प्रातिपदिक; ‘विकृत/विस्रस्त/विकट’ इत्यर्थे, RV-प्रयोगः)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वज्रेण: with the thunderbolt
• वज्रेण: करण
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• महता: great, mighty
• महता: करण
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• वधेन: with a blow / with slaughter
• वधेन: करण
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक)

• स्कन्धांसि: shoulders
• स्कन्धांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्कन्ध (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: (उपमान-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• कुलिशेन: with an axe / cleaver
• कुलिशेन: करण
• Type: Noun
• Root: कुलिश (प्रातिपदिक)

• विवृक्णाः: cut off, hewn
• विवृक्णाः: (कर्म-विशेषणम्)
• Type: Adjective (Participle)
• Root: वि-√व्रश्च्/√वृक् (कृदन्त-धातु; RV में ‘काटना/छेदन’), कृदन्त-प्रातिपदिक: विवृक्ण

• अहिः: the serpent (Vṛtra)
• अहिः: कर्तृ/विषय (शयते इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: अहि (प्रातिपदिक)

• शयते: lies
• शयते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: शी (√शी)

• उपपृक्: clinging to, in contact with
• उपपृक्: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Adjective (Kṛdanta)
• Root: उप-√पृच् (धातु; ‘संयोग/संसर्ग’), कृदन्त-प्रातिपदिक: उपपृक्

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: सम्बन्ध (उपपृक्-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)