Rig Veda 1.166.12: Mandala 1, Sukta 166, Mantra 12

Sukta 1.166

Rishi: Agastya (traditional attribution for RV 1.165–1.191, including Marut hymns in this section)

Devata: Maruts (primary); Indra referenced as corroborating power

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.166; verse-length and cadence align with Triṣṭubh norms)

Samhita Patha (Devanagari)

तद्वः सुजाता मरुतो महित्वनं दीर्घं वो दात्रमदितेरिव व्रतम् । इन्द्रश्चन त्यजसा वि ह्रुणाति तज्जनाय यस्मै सुकृते अराध्वम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.166.12

Transliteration

tád vaḥ sujātā maruto mahitvánam dī́rghaṃ vo dātrám áditeḥ iva vratám | índraś caná tyájasā ví hruṇāti tád jánāya yásmai sukṛ́te arā́dhvam ||

Translation

Tal é a vossa grandeza, ó Maruts bem-nascidos; duradoura é a vossa dádiva, como a lei firme de Aditi. Nem mesmo Indra a afasta pela força; por isso, para o homem que pratica o bem, tornai-a alcançável — concedei-lhe a vossa ajuda eficaz.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karma (इन्द्रश्चन ... वि ह्रुणाति—‘तत्’ इति) / (सम्बन्धः—‘तत् ... महित्वनम्’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वः: of you / for you
• वः: सम्बन्ध/सम्प्रदान (you/for you)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• सुजाता: well-born, noble-born
• सुजाता: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative) / Epithet
• Root: सु-जाता (जन् √जन् ‘to be born’ + सु-)

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• महित्वनम्: greatness, majesty
• महित्वनम्: Karma (दा- ‘to give’—‘महित्वनम्’ दात्रम्) / विधेय-वस्तु
• Type: Noun
• Root: महित्वन (महित्व ‘greatness’ + -न)

• दीर्घम्: long, far-reaching
• दीर्घम्: Karma-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: दीर्घ (प्रातिपदिक)

• वः: your / for you
• वः: सम्बन्ध/सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• दात्रम्: gift, giving
• दात्रम्: Karma (दा- implied: ‘(अस्माभिः) दात्रम्’)
• Type: Noun
• Root: दात्र (√दा ‘to give’ → दात्र ‘giver/gift’; here ‘gift’)

• अदितेः: of Aditi
• अदितेः: सम्बन्ध (व्रतम्—अदितेः)
• Type: Noun (proper)
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: उपमान-सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• व्रतम्: ordinance, sacred law
• व्रतम्: Karma (दात्रम् ... व्रतम्—उपमेय/उपमान-संयोग) / (तत् ... व्रतम्) वस्तु
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā (वि ह्रुणाति)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• चन: even
• चन: निपात (बलवर्धन)
• Type: Indeclinable
• Root: चन (Vedic particle)

• त्यजसा: with driving force, by impetuosity
• त्यजसा: Karaṇa (वि ह्रुणाति—‘by/with force’)
• Type: Noun
• Root: त्यजस् (प्रातिपदिक; ‘force/impulse’, from √त्यज् ‘to leave/abandon’ with -as)

• वि: apart, asunder
• वि: क्रियाविशेषक
• Type: Preverb
• Root: वि

• ह्रुणाति: strikes down / drives away
• ह्रुणाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्रु (Vedic; ‘to hurt/strike/drive off’, class I)

• तत्: that
• तत्: Karma (अरा॑ध्वम्—‘तत्’ इति) / (यत्-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जनाय: for the people / for the man
• जनाय: Sampradāna (for the man/people) / प्रयोजन
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• यस्मै: to whom
• यस्मै: Sampradāna (to whom) / सम्बन्ध (यः ... तस्मै)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• सुकृते: for merit / for the well-doing
• सुकृते: Sampradāna (for good deed/merit) / हेतु-भाव
• Type: Noun/Adjective
• Root: सु-कृत (√कृ ‘to do’ + सु-; ‘well-done, merit’)

• अरा॑ध्वम्: propitiate, win (him/that)
• अरा॑ध्वम्: क्रिया (आह्वान/आज्ञा—‘propitiate/serve’)
• Type: Verb
• Root: √राध् (to succeed, to please, to propitiate) with preverb आ-