Rig Veda 1.102.9: Mandala 1, Sukta 102, Mantra 9

Sukta 1.102

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वां देवेषु प्रथमं हवामहे त्वं बभूथ पृतनासु सासहिः । सेमं नः कारुमुपमन्युमुद्भिदमिन्द्रः कृणोतु प्रसवे रथं पुरः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.102.9

Transliteration

tvā́ṃ devéṣu prathamáṃ havāmahe tváṃ babhū́tha pṛ́tanāsu sāsahíḥ | sémáṃ naḥ kā́rum upa-mányum ud-bhídam índraḥ kṛṇotu prasavé ráthaṃ puráḥ ||

Translation

A ti, o primeiro entre os deuses, nós invocamos; tu te tornaste o vencedor nas batalhas. Que Indra faça para nós deste cantor um quebrador da ira, um fendedor de obstáculos; e, no ímpeto do avanço, coloque nosso carro à frente.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वाम्: you (as the one invoked)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• प्रथमम्: first, foremost
• प्रथमम्: विशेषण (कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• हवामहे: we invoke/call
• हवामहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (ह्वा) ‘आह्वाने’

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• बभूथ: you have become / you were
• बभूथ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू ‘भवने’

• पृतनासु: in battles
• पृतनासु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पृतना (प्रातिपदिक)

• सासहिः: conquering, overpowering
• सासहिः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective (agent-noun)
• Root: √सह् ‘सहने/अभिभवे’ (कृदन्त-प्रातिपदिक: सासहि)

• स: he
• स: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इमम्: this
• इमम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कारुम्: poet/singer
• कारुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: कारु (प्रातिपदिक)

• उपमन्युम्: Upamanyu (proper name)
• उपमन्युम्: कर्म (कारु-विशेषण/समासार्थः)
• Type: Noun
• Root: उपमन्यु (प्रातिपदिक)

• उद्भिदम्: bursting forth / breaking out
• उद्भिदम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: उद्भिद् (प्रातिपदिक; ‘उद्-√भिद्’ से)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• कृणोतु: let him make
• कृणोतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ ‘करणे’

• प्रसवे: at the impulse/onset (of action)
• प्रसवे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: प्रसव (प्रातिपदिक)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• पुरः: in front, forward
• पुरः: क्रियाविशेषण (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् (अव्ययीभाव/निपातवत्)