Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

द्वात्रिंशस्सर्गः

Gifts to Suyajna and the Brahmins; Trijata’s Petition and Rama’s Charity

कौसल्यां च य आशीर्भिर्भक्तः पर्युपतिष्ठति।आचार्यस्तैत्तिरीयाणामभिरूपश्च वेदवित्।।।।तस्य यानं च दासीश्च सौमित्रे सम्प्रदापय।कौशेयानि च वस्त्राणि यावत्तुष्यति स द्विजः।।।।

kausalyāṃ ca ya āśīrbhir bhaktaḥ paryupatiṣṭhati |

ācāryas taittirīyāṇām abhirūpaś ca vedavit ||

tasya yānaṃ ca dāsīś ca saumitre sampradāpaya |

kauśeyāni ca vastrāṇi yāvat tuṣyati sa dvijaḥ ||

E ao brâmane devoto que serve Kausalyā com bênçãos—um ācārya da tradição Taittirīya, de porte agradável e conhecedor do Veda—concede-lhe, ó Saumitrī, um veículo e servas, e vestes de seda, até que esse duas-vezes-nascido fique plenamente satisfeito.

कौसल्याम्Kausalya
कौसल्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकौसल्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative/कर्म) एकवचन; (क्वचित्) अधिकरणार्थे द्वितीया (accusative of goal/attended person)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
आशीर्भिःwith blessings
आशीर्भिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआशीस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया (Instrumental), बहुवचन
भक्तःdevoted
भक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; भज् धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) विशेषण: devoted
पर्युपतिष्ठतिattends upon
पर्युपतिष्ठति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-स्था (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद; उपसर्ग: परि + उप
आचार्यःteacher/preceptor
आचार्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; यः-सम्बन्धे विशेष्य (apposition to यः)
तैत्तिरीयाणाम्of the Taittiriyas
तैत्तिरीयाणाम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतैत्तिरीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (collective/branch-members), षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन
अभिरूपःhandsome/agreeable
अभिरूपः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअभिरूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (agreeable/pleasant)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
वेदवित्knower of the Vedas
वेदवित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवेद + विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: वेदं वेत्ति इति (knower of the Veda)

O Lakshmana, give away chariots, maidservants, silk clothes to learned brahmins of Taittiriya branch and wellversed in the Vedas, to agreeable and faithful brahmins attending on Kausalya with their blessings till they are fully satisfied.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa (Saumitrī)
K
Kausalyā
Ā
ācārya (preceptor)

FAQs

Upholding dharma through honoring teachers and those who bless and support the royal household: gratitude and support of Vedic learning are treated as righteous duty.

Rāma specifies a particular brahmin associated with Kausalyā—his qualifications and the gifts to be bestowed—ensuring personalized, appropriate giving.

Gratitude and discernment: Rāma recognizes service and learning, and directs gifts proportionate to merit and relationship.