Shloka 16

कौसल्यां च य आशीर्भिर्भक्तः पर्युपतिष्ठति।आचार्यस्तैत्तिरीयाणामभिरूपश्च वेदवित्।।2.32.15।।तस्य यानं च दासीश्च सौमित्रे सम्प्रदापय।कौशेयानि च वस्त्राणि यावत्तुष्यति स द्विजः।।2.32.16।।

kausalyāṃ ca ya āśīrbhir bhaktaḥ paryupatiṣṭhati |

ācāryas taittirīyāṇām abhirūpaś ca vedavit ||

tasya yānaṃ ca dāsīś ca saumitre sampradāpaya |

kauśeyāni ca vastrāṇi yāvat tuṣyati sa dvijaḥ ||

E ao brâmane devoto que serve Kausalyā com bênçãos—um ācārya da tradição Taittirīya, de porte agradável e conhecedor do Veda—concede-lhe, ó Saumitrī, um veículo e servas, e vestes de seda, até que esse duas-vezes-nascido fique plenamente satisfeito.

तस्यfor him/of him
तस्य:
Sampradana-Sambandha (सम्प्रदान-सम्बन्ध/for him)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
यानम्vehicle/chariot
यानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
दासीःmaidservants
दासीः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सौमित्रेO son of Sumitra (Lakshmana)
सौमित्रे:
Sambodhana (संबोधन)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
सम्प्रदापयarrange to give
सम्प्रदापय:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + दा (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच् (Causative): दापय = cause to be given / arrange to give
कौशेयानिsilken
कौशेयानि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकौशेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (silken)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
वस्त्राणिclothes
वस्त्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
यावत्until
यावत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formअवधि-अव्यय (until/as long as)
तुष्यतिis satisfied
तुष्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootतुष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe/that
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
द्विजःbrahmin
द्विजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

O Lakshmana, give away chariots, maidservants, silk clothes to learned brahmins of Taittiriya branch and wellversed in the Vedas, to agreeable and faithful brahmins attending on Kausalya with their blessings till they are fully satisfied.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa (Saumitrī)
K
Kausalyā
Ā
ācārya (preceptor)

FAQs

Upholding dharma through honoring teachers and those who bless and support the royal household: gratitude and support of Vedic learning are treated as righteous duty.

Rāma specifies a particular brahmin associated with Kausalyā—his qualifications and the gifts to be bestowed—ensuring personalized, appropriate giving.

Gratitude and discernment: Rāma recognizes service and learning, and directs gifts proportionate to merit and relationship.