Shloka 43

Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange

Chapter 55

Devanagari script

ध्वजे कमण्डलुर्यस्य शातकौम्भमय: शुभ: । आचार्य एष हि द्रोण: सर्वशस्त्रभृतां वर:,जिनकी ध्वजामें सुन्दर सुवर्णमय कमण्डलु सुशोभित है, ये सम्पूर्ण शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ आचार्य द्रोण हैं

Transliteration

dhvaje kamaṇḍalur yasya śātakaumbhamayaḥ śubhaḥ | ācārya eṣa hi droṇaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ ||

Translation

Arjuna disse: “Aquele cujo estandarte é adornado por um auspicioso pote de água (kamaṇḍalu) feito de brilhante metal dourado—esse é, de fato, o preceptor Droṇa, o mais eminente entre todos os que empunham armas.” Às vésperas da batalha, Arjuna identifica não apenas um inimigo, mas um mestre venerado, ressaltando a tensão moral entre o dever na guerra e a reverência devida ao próprio guru.

Word by Word

ध्वजेin/on the banner (flag)

कमण्डलुःwater-pot (kamandalu)

यस्यwhose

शातकौम्भमयःmade of gold (śātakaumbha-gold)

शुभःauspicious/beautiful

आचार्यःteacher, preceptor

एषःthis (man)

हिindeed/for

द्रोणःDroṇa

सर्वशस्त्रभृताम्of all weapon-bearers

वरःbest, excellent

Speaker

अजुन उवाच

Characters & Entities

Arjuna

Droṇa

dhvaja (banner/standard)

kamaṇḍalu

śātakaumbha (gold)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes