Adhyaya 56

Verse 1

/ छः “+(9) #ल्दिम #औ2४22 षट्पज्चाशत्तमो< ध्याय: नलका दमयन्तीसे वार्तालाप करना और लौटकर देवताओंको उसका संदेश सुनाना बृहदश्व उवाच सा नमस्कृत्य देवेभ्य: प्रहस्य नलमब्रवीत्‌ । प्रणयस्व यथाश्रद्धं राजन्‌ कि करवाणि ते

Disse Bṛhadaśva: Depois de se inclinar diante dos deuses, ela sorriu e falou a Nala: “Ó rei, aceita-me em casamento segundo a tua fé e intenção; diz-me—que devo eu fazer por ti?”

Verse 2

अहं चैव हि यच्चान्यन्ममास्ति वसु किंचन । तत्‌ सर्व तव विश्रब्धं कुरु प्रणयमी श्वर,“नरेश्वर! मैं तथा मेरा जो कुछ दूसरा धन है, वह सब आपका है। आप पूर्ण विश्वस्त होकर मेरे साथ विवाह कीजिये

Disse Bṛhadaśva: “Eu mesma—e qualquer outra riqueza que eu possua—pertence-te por inteiro. Fica plenamente tranquilo e confiante; entra comigo num laço de afeição e aliança, ó senhor, ó rei dos homens.”

Verse 3

हंसानां वचन यत्‌ तु तन्मां दहति पार्थिव । त्वत्कृते हि मया वीर राजान: संनिपातिता:

Disse Bṛhadaśva: “Ó rei, as palavras ditas pelos cisnes—o que eu ouvi—ainda me queimam por dentro. Por tua causa somente, ó herói, fiz com que os reis se reunissem aqui.”

Verse 4

यदि त्वं भजमानां मां प्रत्याख्यास्यसि मानद । विषमग्निं जल॑ं रज्जुमास्थास्ये तव कारणात्‌

Disse Bṛhadaśva: “Ó nobre, se me rejeitares embora eu te seja devota, então por tua causa recorrerei ao veneno, ao fogo, à água ou ao laço, e entregarei a minha vida.”

Verse 5

एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलस्तां प्रत्युवाच ह | तिष्ठत्सु लोकपालेषु कथं मानुषमिच्छसि

Assim interpelado pela princesa de Vidarbha, Nala respondeu: “Damayantī, quando os Lokapāla, guardiões dos mundos, estão aqui de prontidão, como podes desejar escolher um mero humano por esposo?”

Verse 6

येषामहं लोककृतामीश्व॒राणां महात्मनाम्‌ | न पादरजसा तुल्यो मनस्ते तेषु वर्तताम्‌,“जिन लोकस्रष्टा महामना ईश्वरोंके चरणोंकी धूलके समान भी मैं नहीं हूँ, उन्हींकी ओर तुम्हें मन लगाना चाहिये

Disse Bṛhadaśva: “Diante daqueles Senhores magnânimos, criadores e sustentadores dos mundos, não sou sequer igual ao pó de seus pés. Portanto, que tua mente repouse neles.”

Verse 7

विप्रियं ह्याचरन्‌ मर्त्यों देवानां मृत्युमृच्छति । त्राहि मामनवद्याड्ि वरयस्व सुरोत्तमान्‌

Disse Bṛhadaśva: “Um mortal que age de modo a desagradar aos deuses, de fato encontra a morte pelas mãos dos deuses. Salva-me, ó senhora sem mácula; escolhe o melhor dentre os deuses.”

Verse 8

“निर्दोष अंगोंवाली सुन्दरी! देवताओंके विरुद्ध चेष्टा करनेवाला मानव मृत्युको प्राप्त हो जाता है; अतः तुम मुझे बचाओ और उन श्रेष्ठ देवताओंका ही वरण करो ।।

Disse Bṛhadaśva: “Ó bela de membros sem falha! O mortal que se opõe aos deuses chega à morte. Portanto, protege-me e escolhe somente esses deuses excelentes. Tendo alcançado os deuses, desfrutarás de vestes imaculadas, grinaldas divinas e maravilhosas, e dos mais nobres ornamentos.”

Verse 9

य इमां पृथिवीं कृत्स्नां संक्षिप्य ग्रसते पुन: । हुताशमीशं देवानां का त॑ं न वरयेत्‌ पतिम्‌

Aquele que pode recolher em si toda esta terra, comprimi-la e torná-la a consumir—que mulher não escolheria por esposo Agni, o Fogo, senhor divino dos deuses?

Verse 10

यस्य दण्डभयात्‌ सर्वे भूतग्रामा: समागता: । धर्ममेवानुरुध्यन्ति का त॑ं न वरयेत्‌ पतिम्‌

Por temor ao seu cetro punitivo, todas as assembleias de seres que vieram ao mundo mantêm-se apenas no dharma. Quem, então, não escolheria Yama por esposo?

Verse 11

धर्मात्मानं महात्मानं दैत्यदानवमर्दनम्‌ | महेन्द्र सर्वदेवानां का त॑ न वरयेत्‌ पतिम्‌,'दैत्यों और दानवोंका मर्दन करनेवाले धर्मात्मा महामना सर्वदेवेश्वर महेन्द्रका कौन नारी पतिरूपमें वरण न करेगी?

Que mulher não escolheria por esposo Mahendra (Indra)—reto de alma, magnânimo, esmagador dos Daityas e Dānavas, e soberano de todos os deuses?

Verse 12

क्रियतामविशड्केन मनसा यदि मन्यसे । वरुणं लोकपालानां सुहृद्वाक्यमिदं शृूणु,“यदि तुम ठीक समझती हो तो लोकपालोंमें प्रसिद्ध वरुणको नि:शंक होकर अपना पति बनाओ। यह एक हितैषी सुहृदका वचन है, इसे सुनो”

Se assim te parece correto, então, com a mente livre de dúvida, aceita Varuṇa—renomado entre os Lokapālas, os guardiões do mundo—como esposo. Este é o conselho de um amigo bem-intencionado; escuta-o.

Verse 13

नैषधेनैवमुक्ता सा दमयन्ती वचो<ब्रवीत्‌ । समाप्लुताभ्यां नेत्राभ्यां शोकजेनाथ वारिणा,तदनन्तर निषधराज नलके ऐसा कहनेपर दमयन्ती शोकाश्रुओंसे भरे हुए नेत्रोंद्वारा देखती हुई इस प्रकार बोली--

Assim interpelada pelo rei de Niṣadha (Nala), Damayantī respondeu. Seus olhos estavam inundados de lágrimas nascidas da dor; e, olhando através delas, proferiu estas palavras—

Verse 14

देवेभ्यो5हें नमस्कृत्य सर्वेभ्य: पृथिवीपते । वृणे त्वामेव भर्तारें सत्यमेतद्‌ ब्रवीमि ते,'पृथ्वीपते! मैं सम्पूर्ण देवताओंको नमस्कार करके आपहीको अपना पति चुनती हूँ। यह मैंने आपसे सच्ची बात कही है”

Depois de se prostrar diante de todos os deuses, ela se dirige ao senhor da terra: «Escolho-te a ti, e só a ti, por esposo. Esta é a verdade — digo-to com sinceridade.»

Verse 15

तामुवाच ततो राजा वेपमानां कृताञ्जलिम्‌ | दौत्येनागत्य कल्याणि तथा भद्रे विधीयताम्‌

Então o rei lhe falou, enquanto ela tremia com as mãos postas: «Ó senhora de bom augúrio, vim aqui na função de mensageiro; portanto, ó doce, que o que deva ser feito agora se faça de modo condizente com o meu ofício.»

Verse 16

कथं हाहं प्रतिश्रुत्य देवतानां विशेषतः । परार्थे यत्नमारभ्य कथं स्वार्थमिहोत्सहे

Disse Bṛhadaśva: «Como poderia eu—depois de ter feito uma promessa solene diante dos deuses e de ter empreendido esforços, sobretudo, pelo bem de outrem—agora, aqui, dispor-me a buscar o meu próprio interesse?»

Verse 17

एष धर्मो यदि स्वार्थो ममापि भविता ततः । एवं स्वार्थ करिष्यामि तथा भद्रे विधीयताम्‌

Disse Bṛhadaśva: «Se este caminho é de fato dharma, e dele também pode cumprir-se o meu interesse legítimo, então buscarei o meu interesse exatamente desse modo. Portanto, ó doce senhora, que assim se disponha: empenha-te para que eu alcance o meu fim sem me afastar do dharma.»

Verse 18

ततो बाष्पाकुलां वाचं दमयन्ती शुचिस्मिता । प्रत्याहरन्ती शनकैर्नलं राजानमब्रवीत्‌

Então Damayantī, de sorriso puro, falou lentamente ao rei Nala, com a voz embargada pelas lágrimas: «Ó soberano dos homens, encontrei um meio sem culpa, ó rei, pelo qual nenhuma falta recairá sobre ti.»

Verse 19

उपायो<यं मया दृष्टो निरपायो नरेश्वर । येन दोषो न भविता तव राजन्‌ कथंचन

Bṛhadaśva disse: “Ó senhor dos homens, encontrei um meio — isento de perigo — pelo qual, ó rei, nenhuma culpa ou censura moral se prenderá a ti de modo algum.”

Verse 20

त्वं चैव हि नरश्रेष्ठ देवाश्रैन्द्रपुरोगमा: । आयान्तु सहिता: सर्वे मम यत्र स्वयंवर:,“नरश्रेष्ठी] आप और इन्द्र आदि सब देवता एक ही साथ उस रंगमण्डपमें पधारें, जहाँ मेरा स्वयंवर होनेवाला है

“Ó melhor dos homens, vem tu também—e que todos os deuses, conduzidos por Indra, venham juntos—ao lugar onde se realizará o meu svayaṃvara. Que toda a assembleia chegue em unidade, pois ali farei a escolha do esposo na presença dos seres mais eminentes.”

Verse 21

ततो<5हं लोकपालानां संनिधौ त्वां नरेश्वर । वरयिष्ये नरव्यात्र नैवं दोषो भविष्यति,“नरेश्वर! नरव्याप्र! तदनन्तर मैं उन लोकपालोंके समीप ही आपका वरण कर लूँगी। ऐसा करनेसे (आपको कोई) दोष नहीं लगेगा”

“Então, ó senhor dos homens, ó tigre entre os homens, eu te escolherei na própria presença dos guardiões do mundo. Feito assim, nenhum reproche recairá sobre ti.”

Verse 22

एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलो राजा विशाम्पते । आजमगाम पुनस्तत्र यत्र देवा: समागता:,युधिष्ठिर! विदर्भराजकुमारीके ऐसा कहनेपर राजा नल पुनः वहीं लौट आये, जहाँ देवताओंसे उनकी भेंट हुई थी

Assim interpelado pela princesa de Vidarbha, o rei Nala—ó senhor do povo—retornou novamente ao próprio lugar onde os deuses se haviam reunido, ó Yudhiṣṭhira.

Verse 23

तमपश्यंस्तथा5<5यान्तं लोकपाला महेश्वरा: । दृष्टवा चैनं ततो<पृच्छन्‌ वृत्तान्तं सर्वमेव तम्‌,महान्‌ शक्तिशाली लोकपालोंने इस प्रकार राजा नलको लौटते देखा और उन्हें देखकर उनसे सारा वृत्तान्त पूछा--

Vendo-o regressar daquele modo, os poderosos guardiões dos mundos (os Lokapālas) o observaram. E, ao fitá-lo, interrogaram-no por completo sobre tudo o que havia ocorrido.

Verse 24

कच्चिद्‌ दृष्टा त्वया राजन्‌ दमयन्ती शुचिस्मिता । किमब्रवीच्च न: सर्वान्‌ वद भूमिप तेडनघ

Bṛhadaśva disse: “Ó rei, viste Damayantī, de sorriso puro e suave? E o que ela disse a todos nós? Conta-nos, ó senhor da terra, sem mácula.”

Verse 25

नल उवाच भवद्धिरहमादिष्टो दमयन्त्या निवेशनम्‌ | प्रविष्ट: सुमहाकक्ष॑ दण्डिभि: स्थविरैर्वृतम्‌

Nala disse: “Ó deuses, por vossa ordem fui à residência de Damayantī. Ao entrar, encontrei o grande átrio vastíssimo, cercado por guardas idosos portando bastões, de vigia.”

Verse 26

प्रविशन्तं च मां तत्र न कश्निद्‌ दृष्टवान्‌ नर: । ऋते तां पार्थिवसुतां भवतामेव तेजसा,आपलोगोंके प्रभावसे उसमें प्रवेश करते समय मुझे वहाँ उस राजकन्या दमयन्तीके सिवा दूसरे किसी मनुष्यने नहीं देखा

Nala disse: “Quando ali entrei, nenhum homem me viu—exceto aquela princesa, filha do rei. Isso só ocorreu pelo poder e pelo fulgor de vós, os deuses.”

Verse 27

सख्यश्चास्या मया दृष्टास्ताभिश्नाप्युपलक्षित: । विस्मिताश्चा भवन्‌ सर्वा दृष्टवा मां विबुधेश्वरा:

Nala disse: “Vi também as suas companheiras, e elas igualmente me reconheceram. Ó senhor dos deuses, ao verem-me, todas ficaram tomadas de assombro.”

Verse 28

वर्ण्यमानेषु च मया भवत्सु रुचिरानना | मामेव गतसंकल्पा वृणीते सा सुरोत्तमा:

Nala disse: “Ó melhores dos deuses, enquanto eu lhe descrevia as vossas excelências, Damayantī, de belo rosto, firmou a sua resolução em mim somente e escolheu-me.”

Verse 29

अब्रवीच्चैव मां बाला आयान्तु सहिता: सुरा: । त्वया सह नरव्याप्र मम यत्र स्वयंवर:,उस बालाने मुझसे यह भी कहा कि “नरव्याप्र! सब देवता आपके साथ उस स्थानपर पधारें, जहाँ मेरा स्वयंवर होनेवाला है

Nala disse: “A donzela também me falou: ‘Ó tigre entre os homens, que os deuses venham reunidos contigo ao lugar onde se realizará o meu svayaṃvara.’”

Verse 30

तेषामहं संनिधौ त्वां वरयिष्यामि नैषध । एवं तव महाबाहो दोषो न भवितेति ह,“निषधराज! मैं उन देवताओंके समीप ही आपका वरण कर लूँगी। महाबाहो! ऐसा होनेपर आपको दोष नहीं लगेगा”

Nala disse: “Ó rei de Niṣadha, eu te escolherei na presença desses deuses. Assim, ó de braços poderosos, nenhuma culpa recairá sobre ti.”

Verse 31

एतावदेव विबुधा यथावृत्तमुपाह्तम्‌ मयाइशेषे प्रमाणं तु भवन्तस्त्रिदशेश्वरा:

Nala disse: “Ó deuses sábios, isto é tudo quanto ocorreu de fato, e eu o relatei por inteiro. Ó senhores dos trinta e três, em toda esta questão vós mesmos sois a autoridade decisiva—sim, sois as testemunhas.”

Verse 55

इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत नलोपाख्यानपर्वमें नलके देवदूत बनकर दमयन्तीके पास जानेसे सम्बन्ध रखनेवाला पचपनवाँ अध्याय पूरा हुआ

Assim termina o quinquagésimo quinto capítulo do episódio de Nala, dentro do Vana Parva do Śrī Mahābhārata, descrevendo como Nala, assumindo o papel de mensageiro divino, foi até Damayantī.

Verse 56

इति श्रीमहा भारते वनपर्वणि नलोपाख्यानपर्वणि नलकर्त्‌कदेवदौत्ये षट्पञज्चाशत्तमो<ध्याय:

Iti: assim termina o quinquagésimo sexto capítulo do Vana Parva do Śrī Mahābhārata, na seção Nalopākhyāna, acerca da embaixada divina (devadūtya) realizada por Nala.