Shloka 68
Arjuna’s Himalayan Departure and the Commencement of Severe Tapas
Janamejaya’s Inquiry; Sages Approach Śiva
Devanagari script
भव उवाच भो भो: फाल्गुन तुष्टोडस्मि कर्मणाप्रतिमेन ते । शौर्येणानेन धृत्या च क्षत्रियो नास्ति ते सम:,भगवान् शिवने कहा--फाल्गुन! मैं तुम्हारे इस अनुपम पराक्रम, शौर्य और धैर्यसे बहुत संतुष्ट हूँ। तुम्हारे समान दूसरा कोई क्षत्रिय नहीं है
Transliteration
bhava uvāca bho bhoḥ phālguna tuṣṭo 'smi karmaṇāpratimenate | śauryeṇānena dhṛtyā ca kṣatriyo nāsti te samaḥ ||
Translation
Bhava (Śiva) disse: “Ó Phālguna, estou grandemente satisfeito com este teu feito sem igual. Por tal valor e firme coragem, não há kṣatriya que te seja semelhante.”
Word by Word
भवःBhava (Shiva)
भवः:
Karta
TypeNoun
Rootभव (शिव-नाम, प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
FormPerfect, 3, Singular
भोO!
भो:
TypeIndeclinable
Rootभो (सम्बोधन-अव्यय)
भोO!
भो:
TypeIndeclinable
Rootभो (सम्बोधन-अव्यय)
फाल्गुनO Phalguna (Arjuna)
फाल्गुन:
TypeNoun
Rootफाल्गुन (अर्जुन-नाम, प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
तुष्टःpleased, satisfied
तुष्टः:
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; तुष् + क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormPresent, 1, Singular
कर्मणाby/with the deed
कर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
अप्रतिमेनunmatched, incomparable
अप्रतिमेन:
Karana
TypeAdjective
Rootअप्रतिम (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
तेof you/your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive, Singular
शौर्येणby valor
शौर्येण:
Karana
TypeNoun
Rootशौर्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
अनेनby this
अनेन:
Karana
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
धृत्याby steadfastness
धृत्या:
Karana
TypeNoun
Rootधृति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
क्षत्रियःa kshatriya (warrior)
क्षत्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
अस्तिexists/is
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormPresent, 3, Singular
तेof you/your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive, Singular
समःequal
समः:
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भव उवाच
Characters & Entities
B
Bhava (Śiva)P
Phālguna (Arjuna)K
Kṣatriya (warrior class)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes