Shloka 22
Droṇa–Vidura–Gāndhārī Counsel in the Royal Assembly (धर्मार्थयुक्ता सभा-उपदेश-प्रकरणम्)
Devanagari script
स्वर्याते5हं पितरि तं स्वराज्ये संन्यवेशयम् । विचित्रवीर्य राजानं भृत्यो भूत्वा ह्धश्चर:,'पिताके स्वर्गवासी हो जानेपर मैंने अपने राज्यपर राजा विचित्रवीर्यको ही बिठाया और स्वयं उनका सेवक होकर राज्यसिंहासनसे नीचे खड़ा रहा
Transliteration
svaryāte'haṃ pitari taṃ svarājye saṃnyaveśayam | vicitravīrya-rājānaṃ bhṛtyo bhūtvā hṛdiścaraḥ ||
Translation
“Quando meu pai partiu para o céu, instalei o rei Vichitravīrya no meu próprio reino soberano. Depois, tornando-me seu servo, permaneci de pé abaixo do trono real, refreando minha pretensão e movendo-me apenas pelo comando do dever.”
Word by Word
स्वर्यातेwhen (my) father had gone to heaven / after my father’s death
स्वर्याते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootस्वर्यात (स्वर्ग-यात)
FormMasculine, Locative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
पितरिin/when (my) father (was ...)
पितरि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Locative, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
स्वराज्येin (my) own kingdom
स्वराज्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वराज्य
FormNeuter, Locative, Singular
संन्यवेशयम्I installed / seated (him)
संन्यवेशयम्:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-नि-विश्
FormImperfect, 1st, Singular, Causative (ṇic), Parasmaipada
विचित्रवीर्यराजानम्King Vichitravīrya
विचित्रवीर्यराजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootविचित्रवीर्यराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
भृत्यःa servant
भृत्यः:
Karta
TypeNoun
Rootभृत्य
FormMasculine, Nominative, Singular
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Karta
TypeVerb
Rootभू
Formक्त्वा (absolutive), —, —
हृष्यन्rejoicing / gladly
हृष्यन्:
Karta
TypeVerb
Rootहृष्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
चरःstanding/acting (as one who moves about/serves)
चरः:
Karta
TypeVerb
Rootचर
Formशतृ/शानच् (contextual; here as present participle used predicatively), Masculine, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
VāyudevaF
father of the speakerK
King VicitravīryaT
the kingdom (svarājya)R
royal throne/seat (implied)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes