जगदू वितिमिरं चापि प्रदीप्तमकरोत् तदा
jagad u vitimiraṃ cāpi pradīptam akarot tadā | pṛthvīnātha! devatābhir evaṃ ukte atriṇā andhakāraṃ dūra-karasya candramasaḥ rūpaṃ dhṛtaṃ, sa ca someva darśane priyaḥ babhūva | sa śānta-bhāvena devatāḥ praty apaśyat | tasmin kāle candrasūryayoḥ prabhāṃ mandāṃ dṛṣṭvā atriṇā svasya tapasā raṇabhūmau prakāśaḥ prasāritaḥ, sarvaṃ jagad andhakāra-śūnyaṃ ca ālokitaṃ ca kṛtam |
Bhishma disse: “Ó senhor da terra! Quando os deuses falaram assim, Atri assumiu a forma da Lua—que afasta as trevas—e tornou-se agradável de contemplar como Soma. Com a mente serena, voltou o olhar para os deuses. Então, ao ver que o brilho da Lua e do Sol enfraquecia, Atri, pelo poder de suas austeridades, espalhou luz pelo campo de batalha e fez com que o mundo inteiro ficasse livre da escuridão e repleto de iluminação.”
भीष्म उवाच
The passage highlights the ethical and spiritual idea that inner discipline (tapas) can restore order and clarity when natural supports fail. Atri’s calm, beneficent use of ascetic power models restraint and service: power is meant to remove darkness—literal and symbolic—rather than to dominate.
The gods appeal for help; Atri responds by taking on a moon-like form that dispels darkness. When the moon and sun appear dim, he amplifies illumination through his austerities, spreading light over the battlefield and making the world bright again.