Shloka 24

संवरणस्य पतनं, सचिवोपचारः, वसिष्ठस्य सूर्योपगमनम्

Saṃvaraṇa’s Collapse, Ministerial Aid, and Vasiṣṭha’s Approach to Sūrya

Devanagari script

वैश्यस्यार्थे च साहाय्य॑ं कुर्वाण: क्षत्रियो भुवि । स सर्वेष्वपि लोकेषु प्रजा रज्जयते ध्रुवम्‌,जो क्षत्रिय इस भूतलपर वैश्यके कार्यमें सहायता पहुँचाता है, वह निश्चय ही सम्पूर्ण लोकोंमें प्रजाको प्रसन्न करनेवाला राजा होता है

Transliteration

vaiśyasyārthe ca sāhāyyaṁ kurvāṇaḥ kṣatriyo bhuvi | sa sarveṣv api lokeṣu prajā rañjayate dhruvam ||

Translation

Yudhiṣṭhira disse: “Um kṣatriya que, sobre a terra, presta auxílio nos assuntos e no sustento do vaiśya torna-se, sem dúvida, um rei que alegra e satisfaz o povo em todos os mundos.”

Word by Word

वैश्यस्यof the vaiśya (merchant/producer class)

अर्थेin the matter/purpose (work)

चand

साहाय्यम्help, assistance

कुर्वाणःdoing, rendering

क्षत्रियःa kṣatriya (warrior/ruler)

भुविon earth

सःhe

सर्वेषुin all

अपिeven/also

लोकेषुin the worlds/realms

प्रजाःsubjects, people

रञ्जयतेpleases, delights

ध्रुवम्certainly, surely

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

kṣatriya

vaiśya

prajā (subjects/people)

bhūmi (earth)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes