Adhyaya 43

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे ललितोपाख्याने हयग्रीवागस्त्यसम्वादे द्वाचत्वारिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच अश्वानन महाप्राज्ञ करुणामृतवारिधे / श्रीदेवीदर्शने दीक्षा यादृशी तां निवेदय

Assim, no Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, na parte Uttara, no Lalitopākhyāna, no diálogo entre Hayagrīva e Agastya, o quadragésimo segundo capítulo. Agastya disse: «Ó Aśvānana, sapientíssimo, oceano do amṛta da compaixão, declara-me qual é a dīkṣā para obter o darśana de Śrī Devī».

Verse 2

हयग्रीव उवाच यदि ते देवताभावो यया कल्मषकर्दमाः / क्षाल्यन्ते च तथा पुसां दीक्षामाचक्ष्महे ऽत्र ताम्

Hayagrīva disse: Se desejas o estado divino, pelo qual se lavam dos homens as lamas das impurezas do pecado, então aqui exporemos essa dīkṣā, a iniciação sagrada.

Verse 3

हस्ते शिवपुरन्ध्यात्वा जपेन्मूलाङ्गमालिनीम् / गुरुः स्पृशेच्छिष्यतनुं स्पर्शदीक्षेयमीरिता

Segurando a mão e meditando em Śiva como o Esposo divino, recite-se em japa a Mūlāṅgamālinī; o guru toca o corpo do discípulo—esta é chamada sparśa-dīkṣā, a iniciação pelo toque.

Verse 4

निमील्य नयने ध्यात्वा श्रीकामाक्षीं प्रसन्नधीः / सम्यक्पश्येद्गुरुः शिष्यं दृग्दीक्षा सेयमुच्यते

Com os olhos fechados, meditando em Śrī Kāmākṣī com mente serena, o guru então contempla plenamente o discípulo—isto é chamado dṛg-dīkṣā, a iniciação pelo olhar.

Verse 5

गुरोरालोकमात्रेण भाषणात्स्पर्शनादपि / सद्यः सञ्जायते ज्ञानं सा दीक्षा शाम्भवी मता

Pelo simples olhar do guru, por sua palavra, ou mesmo por seu toque, o conhecimento (jñāna) surge de imediato; essa dīkṣā é tida como Śāmbhavī.

Verse 6

देव्या देहो यथा प्रोक्तो गुरुदेहस्तथैव च / तत्प्रसादेन शिष्यो ऽपि तद्रूपः सम्प्रकाशते

Como foi declarado, assim como é o corpo da Devī, assim também é o corpo do guru; por sua graça, o discípulo igualmente se revela, resplandecendo nessa mesma forma.

Verse 7

चिरं शुश्रूषया सम्यक्तोषितो देशिकेश्वरः / तूष्णीं संकल्पयेच्छिष्यं सा दीक्षा मानसी मता

Após longo tempo de serviço devoto, o Senhor dos mestres fica plenamente satisfeito; então, em silêncio, decide no íntimo acolher o discípulo — essa iniciação é tida como mental (mānasī dīkṣā).

Verse 8

दीक्षाणामपि सर्वासामियमेवोत्तमोत्तमा / आदौ कुर्यात्क्रियादीक्षां तत्प्रकारः प्रवक्ष्यते

Entre todas as dīkṣā, esta é a mais excelsa. Contudo, no início deve-se realizar primeiro a dīkṣā ritual (kriyā-dīkṣā); o seu modo será exposto.

Verse 9

शुक्लपक्षे शुभदिने विधाय शुचिमानसम् / जिह्वास्यमलशुद्धिं च कृत्वा स्नात्वा यथाविधि

Na quinzena clara (śukla-pakṣa), em dia auspicioso, torna a mente pura; purifica as impurezas da língua e da boca e banha-te conforme o rito prescrito.

Verse 10

संध्याकर्म समाप्याथ गुरुदेहं परं स्मरन् / एकान्ते निवसञ्छ्रीमान्मौनी च नियताशनः

Depois de concluir o rito do sandhyā, lembrando a forma suprema do Guru, permaneça em retiro; seja silencioso e com alimentação regrada, em nobre compostura.

Verse 11

गुरुश्च तादृशोभूत्वा पूजामन्दिरमाविशेत् / देवीसूक्तेन संयुक्तं विद्यान्यासं समातृकम्

O Guru, estando em tal estado, entrará no templo da adoração; e então realizará o vidyā-nyāsa unido ao Devī-sūkta, juntamente com as mātṛkā.

Verse 12

कृत्वा पुरुषसूक्तेन षोडशैरुपचारकैः / आवाहना सने पाद्यमर्ध्यमाचमनं तथा

Tendo realizado o rito com o Puruṣa Sūkta, ofereçam-se os dezesseis serviços de culto: a invocação, o assento, a água para os pés, o arghya e também a água para a purificação da boca.

Verse 13

स्नानं वस्त्रं च भूषा च गन्धः पुष्पं तथैव च / धूपदीपौ च नैवेद्यं ताम्बूलं च प्रदक्षिणा

Em seguida ofereçam-se o banho ritual, as vestes e os adornos, o perfume e as flores; e também o incenso e a lâmpada, o naivedya (oferenda de alimento), o tāmbūla (betel) e a pradakṣiṇā (circumambulação).

Verse 14

प्रणामश्चेति विख्यातैः प्रीणयेत्त्रिपुरांबिकाम् / अथ पुष्पाञ्जलिं दद्यात्सहस्राक्षरविद्यया

Com os atos conhecidos, como o praṇāma (prostração) e outros, agrade-se a Tripurāmbikā; e então ofereça-se um punhado de flores com a vidyā das mil sílabas (Sahasrākṣarī).

Verse 15

ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ऐं क्लीं सौः ॐ नमस्त्रिपुरसुन्दरि हृदये देवि शिरोदेवि शिखादेवि कवचदेवि नेत्रदेवि आस्यदेवि कामेश्वरि भगमालिनि नित्यक्लिन्नें भैरुण्डे वह्निवासिनि महावज्रेश्वरि विद्येश्वरि परशिवदूति त्वरिते कुलसुंदरि नित्ये नीलपताके विजये सर्वमङ्गले ज्वालामालिनि चित्रे महानित्ये परमेश्वरि मन्त्रेशमयि षष्ठीशमय्युद्यानमयि लोपामुद्रामय्यगस्त्यमयि कालतापनमयि धर्माचारमयि मुक्तके शीश्वरमयि दीपकलानाथमयि विष्णुदेवमयि प्रभाकरदेवमयि तेजोदेवमयि मनोजदेवमयि अणिमसिद्धे महिमसिद्धे गरिम सिद्धे लघिमसिद्धे ईशित्वसिद्धे वशित्वसिद्धे प्राप्तिसिद्धे प्राकाम्यसिद्धे रससिद्धे मोक्षसिद्धे ब्राह्मि माहेश्वरी कौमारि वैष्णवि वाराहि इन्द्राणि चामुण्डे महालक्ष्मि सर्वसंक्षोभिणि सर्वविद्राविणि सर्वाकर्षिणि सर्ववशङ्करि सर्वोन्मादिनि सर्वमहाङ्कुशे सर्वखेचरि सर्वबीजे सर्वयोने सर्वास्त्रखण्डिनि त्रैलोक्यमोहिनि चक्रस्वामिनि प्राटयोगिनि बौद्धदर्शनाङ्गि कामाकर्षिणि बुद्ध्याकर्षिणि अहङ्काराकर्षिणि शब्दाकर्षिणि स्पर्शाकर्षिणि रूपाकर्षिणि रसाकर्षिणि गन्धाकर्षिणि चित्ताकर्षिणि धैर्याकर्षिणि स्मृत्याकर्षिणि नामाकर्षिणि बीजाकर्षिणात्माकिर्षिणि अमृताकर्षिणि शरीराकर्षिणि गुप्तयोगिनि सर्वाशापरिपूरकचक्रस्वामिनि अनङ्गकुसुमे अनङ्गमेखले अनङ्गमादिनि अनङ्गमदनातुरे ऽनङ्गरेखे ऽनङ्गवेगिन्यनङ्गाङ्कुशे ऽनङ्गमालिनि गुप्ततरयोगिनि वैदिकदर्शनाङ्गि सर्वसंक्षोभकारक चक्रस्वामिनि पूर्वाम्नायाधिदेवते सृष्टिरूपे सर्वसंक्षोभिणि सर्वविद्राविणि सर्वाकर्षिणि सर्वाह्लादिनि सर्वसंमोहिनि सर्वस्तंभिणि सर्वजृंभिणि सर्ववशङ्करि सर्वरञ्जिनि सर्वोन्मादिनि सर्वार्थसाधिके सर्वसंपत्प्रपूरिणि सर्वमन्त्रमयि सर्वद्वन्द्वक्षयकरि सम्प्रदाययोगिनि सौरदर्शनाङ्गि सर्वसौभाग्यदायकचक्रे सर्वसिद्धिप्रदे सर्वसम्पत्प्रदे सर्वप्रियङ्करि सर्वमङ्गलकारिणि सर्वकामप्रदे सर्वदुःखविमोचिनि सर्वमृत्युप्रशमिनि सर्वविघ्ननिवारिणि सर्वाङ्गसुन्दरि सर्वसौभाग्यदायिनि कुलोत्तीर्णयोगिनि सर्वार्थसाधकचक्रेशि सर्वज्ञे सर्वशक्ते सर्वैश्वर्यफलप्रदे सर्वज्ञानमयि सर्वव्याधिनिवारिणि सर्वाधारस्वरूपे सर्वपापहरे सर्वानन्दमयि सर्वरक्षास्वरूपिणि सर्वेप्सित फलप्रदे नियोगिनि वैष्णवदर्शनाङ्गि सर्वरक्षाकरचक्रस्थे दक्षिणाम्नायेशि स्थितिरूपे वशिनि कामेशि मोदिनि विमले अरुणे जयिनि सर्वेश्वरि कौलिनि रहस्ययोगिनि रहस्यभोगिनि रहस्यगोपिनि शाक्तदर्शनाङ्गि सर्वरोगहरचक्रेशि पश्चिमाम्नाये धनुर्बाणपाशाङ्कुशदेवते कामेशि वज्रेशि फगमालिनि अतिरहस्ययोगिनि शैवदर्शनाङ्गि सर्वसिद्धिप्रदचक्रगे उत्तराम्नायेशि संहाररूपे शुद्धपरे विन्दुपीठगते महारात्रिपुरसुन्दरि परापरातिरहस्ययोगिनि शांभवदर्शनाङ्गि सर्वानन्दमयचक्रेशि त्रिपुरसुंदरि त्रिपुरवासिनि त्रिपुरश्रीः त्रिपुरमालिनि त्रिपुरसिद्धे त्रिपुरांब सर्वचक्रस्थे अनुत्तराम्नायाख्यस्वरूपे महात्रिपुरभैरवि चतुर्विधगुणरूपे कुले अकुले कुलाकुले महाकौलिनि सर्वोत्तरे सर्वदर्शनाङ्गि नवासनस्थिते नवाक्षरि नवमिथुनाकृते महेशमाधवविधातृमन्मथस्कन्दनन्दीन्द्रमनुचन्द्रकुबेरागस्त्यदुर्वासःक्रोधभट्टारकविद्यात्मिके कल्याणतत्त्वत्रयरूपे शिवशिवात्मिके पूर्मब्रह्मशक्ते महापरमेश्वरि महात्रिपुरसुन्दरि तव श्रीपादुकां पूजयामि नमः / क एं ईल ह्रीं हस कहल ह्रीं ऐं क्लीं सौः सौः क्लीं ऐं श्रीं / देव्याः पुष्पाञ्जलिं दद्यात्सहस्राक्षरविद्याया / नोचेत्तत्पूजनं व्यर्थमित्याहुर्वेदवादिनः

Com o grande mantra que começa: «Oṃ aiṃ hrīṃ śrīṃ aiṃ klīṃ sauḥ…», adore-se Śrī Tripurasundarī por seus inúmeros nomes divinos; e ofereça-se um punhado de flores segundo a Sahasrākṣarī-vidyā. Caso contrário, dizem os versados no Veda, tal culto é inútil.

Verse 16

ततो गोमयसंलिप्ते भूतले द्रोणशालिभिः / तावद्भिस्तण्डुलैः शुद्धैः शस्तार्णैस्तत्र नूतनम्

Depois, sobre o chão untado com esterco de vaca, disponha-se arroz na medida de um droṇa; e com igual quantidade de grãos puros, bem escolhidos, prepare-se ali o que é novo.

Verse 17

द्रोणोदपूरितं कुंभं पञ्चरत्नैर्नवैर्युतम् / न्यग्रोधाश्वत्थमाकन्दजंबूदुम्बरशाखिनाम्

Encha-se o kumbha com água na medida de um droṇa, e nele se unam as cinco joias e oferendas novas; orne-se com ramos de nyagrodha, aśvattha, ākanda, jambu e udumbara.

Verse 18

त्वग्भिश्च पल्लवैश्चैव प्रक्षिप्तैरधिवासिनम् / कुम्भाग्रे निक्षिपेत्पक्वं नारिकेलफलं शुभम्

Com cascas e brotos tenros lançados dentro para o adhi-vāsana (purificação e impregnação perfumada), coloque-se sobre a boca do kumbha um coco maduro e auspicioso.

Verse 19

अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैर्धूपदीपादि दर्शयेत् / श्रीचिन्तामणिमन्त्रं तु हृदि मातृकमाजपेत्

Depois de adorar com perfumes, flores e outras oferendas, apresente-se o incenso e a lâmpada. Em seguida, no coração, faça-se japa do mantra de Śrī Cintāmaṇi juntamente com a Mātṛkā.

Verse 20

कुम्भ स्पृशञ्छ्रीकामाप्तिरूपीकृतकलेवरम् / अष्टोत्तरशते जाते पुनर्दीपं प्रदर्शयेत्

Ao tocar o kumbha, o corpo é conformado como a forma de Śrī e da realização dos desejos. Concluídas as cento e oito repetições, apresente-se novamente a lâmpada.

Verse 21

शिष्यमाहूय रहसि वाससा बद्धलोचनम् / कारयित्वा प्रणामानां साष्टाङ्गानां त्रयं गुरुः

O guru chama o discípulo em segredo e lhe ata os olhos com um pano; então o faz realizar três prostrações sāṣṭāṅga (de oito membros).

Verse 22

पुष्पाणि तत्करे दत्त्वा कारये त्कुसुमाञ्जलिम् / श्रीनाथकरुणाराशे परञ्ज्योतिर्मयेश्वरि

Colocando as flores em Sua mão, ofereça-se um anjali de flores; ó Śrīnātha, oceano de compaixão, ó Īśvarī, feita da Luz suprema.

Verse 23

प्रसूनाञ्जलिरेषा ते निक्षिप्ता चरणांबुजे / परं धाम परं ब्रह्म मम त्वं परदेवता

Este anjali de flores eu depositei no lótus de Teus pés; Tu és a Morada suprema, o Brahman supremo; para mim, Tu és a Divindade mais alta.

Verse 24

अद्यप्रभृति मे पुत्रान्रक्ष मां शारणागतम् / इत्युक्त्वा गुरुपादाव्जे शिष्यो मूर्ध्नि विधारयेत्

A partir de hoje, protege a mim e a meus filhos; venho a Ti como quem busca refúgio. Tendo dito isso, o discípulo deve colocar sobre a cabeça o lótus dos pés do Guru.

Verse 25

जन्मान्तर सुकृतत्वं स्यान्न्यस्ते शिरसि पादुके / गुरुणा कमलासनमुरशासनपुरशासनसेवया लब्धे

Quando as pādukā (sandálias sagradas) do Guru são colocadas sobre a cabeça, isso é mérito de vidas passadas. Tal mérito foi alcançado pelo Guru pelo serviço devocional a Brahmā, sentado no lótus, e a Viṣṇu, Senhor das cidades e palácios.

Verse 26

इत्युक्त्वा भक्तिभरितः पुनरुत्थाय शान्तिमान् / वामपार्श्वे गुरोस्तिष्ठेदमानी विनयान्वितः

Tendo dito isso, cheio de bhakti, levantou-se novamente com serenidade; e permaneceu à esquerda do Guru, sem orgulho, adornado de humildade e disciplina.

Verse 27

ततस्तुंबीजलैः प्रोक्ष्य वामभागे निवेदयेत् / विमुच्य नेत्रबन्धं तु दर्शयेदर्चनक्रमम्

Em seguida, após aspergir com a água do fruto tumbi para purificação, ofereça-se o naivedya ao lado esquerdo; então, desate-se a venda dos olhos e mostre-se a ordem do rito de adoração (arcana).

Verse 28

सितामध्वाज्यकदलीफलपायसरूपकम् / महात्रिपुरसुन्दर्या नैवेद्यमिति चादिशेत्

Prepare-se açúcar branco, mel, ghee (manteiga clarificada), fruto de banana e payasa (arroz ao leite), com os demais alimentos; e declare-se: “Isto é o naivedya para a grande Tripurasundarī.”

Verse 29

षोडशर्णमनुं तस्य वदेद्वामश्रुतौ शनैः / ततो बहिर्विनिर्गत्य स्थाप्य दार्वासने शुचिम्

Recite-se lentamente ao ouvido esquerdo o mantra de dezesseis sílabas d’Ela; depois, saindo para fora, assente-se o discípulo purificado sobre um āsana de madeira.

Verse 30

निवेश्य प्राङ्मुखं तत्र पट्टवस्त्रसमास्तृते / शिष्यं श्रीकुम्भसलिलैरभिषिञ्चेत्समन्त्रकम्

Assente-se o discípulo ali voltado para o oriente, sobre a seda estendida; e então realize-se o abhiṣeka com a água do śrīkumbha, acompanhado de mantras.

Verse 31

पुनः शुद्धोदकैः स्नात्वा वाससी परिगृह्य च / अष्टोत्तरशतं मन्त्रं जप्त्वा निद्रामथाविशेत्

Depois, banhando-se novamente com água pura e vestindo as roupas, após recitar o mantra cento e oito vezes, entre então no repouso do sono.

Verse 32

शुभे दृष्टे सति स्वप्ने पुण्यं योज्यं तदोत्तमम् / दुःस्वप्ने तु जपं कुर्यादष्टोत्तरसहस्रकम्

Se no sonho se vê um sinal auspicioso, deve-se acrescentar mérito; isso é o mais excelente. Mas, em sonho ruim, faça-se japa de mil e oito repetições.

Verse 33

कारयेत्त्रिपुरांबायाः सपर्यां मुक्तमार्गतः / यदा न दृष्टः स्वप्नो ऽपि तदा सिद्धिश्चिराद्भवेत्

Que se realize a saparyā, o culto à Mãe Tripurāmbā, segundo o caminho da libertação. Quando não se vê sequer um sonho, então a siddhi vem somente após longo tempo.

Verse 34

स्वीकुर्यात्परया भक्त्या देवी शेष कलाधिकम् / सद्य एव स शिष्यः स्यात्पङ्क्तिपावनपावनः

A Deusa, com devoção suprema, aceita o restante que excede a porção. Naquele mesmo instante, tal discípulo torna-se puro: purificador da fileira e purificador até dos purificadores.

Verse 35

शरीरमर्थं प्राणं च तस्मै श्रीगुरवे दिशेत् / तदधीनश्च रेन्नित्यं तद्वाक्यं नैव लघयेत्

Ofereça-se a esse Śrī Guru o corpo, a riqueza e o sopro vital. E, permanecendo sob sua direção diariamente, não se menospreze de modo algum a sua palavra.

Verse 36

यः प्रसन्नः क्षणार्धेन मोक्षलक्ष्मीं प्रयच्छति / दुर्लभं तं विजानीयाद्गुरुं संसारतारकम्

Aquele que, satisfeito em meio instante, concede a Lakṣmī da libertação, saiba-se: tal guru é raríssimo, o que faz atravessar o saṃsāra.

Verse 37

गुकारस्यान्धकारोर्ऽथो रुकारस्तन्निरोधकः / अन्धकारनिरोधित्वाद्गुरुरित्यभिधीयते

A sílaba «gu» significa escuridão; «ru» é o que a impede. Por reprimir a escuridão (a ignorância), é chamado «Guru».

Verse 38

बोधरूपं गुरुं प्राप्य न गुर्वन्तरमादिशेत् / गुरुक्तं परुषं वाक्यमाशिषं परिचिन्तयेत्

Tendo alcançado o Guru, que é a própria forma do despertar, não se deve indicar outro mestre. Mesmo a palavra dura dita pelo Guru deve ser contemplada como bênção.

Verse 39

लौकिकं वैदिकं वापि तथाध्यात्मिकमेव च / आददीत ततो ज्ञानं पूर्वं तमभिवादयेत्

Seja conhecimento mundano, védico ou espiritual, dele se deve receber a sabedoria. E antes de recebê-la, primeiro deve-se saudar e reverenciar o Guru.

Verse 40

एवं दीक्षात्रयं कृत्वा विधेयं बौधयेत्पुनः / गुरुभक्तिस्सदाचारस्तद्द्रोहस्तत्र पातकम्

Assim, após realizar as três iniciações (dīkṣā), deve-se novamente ensinar o que é devido cumprir. A devoção ao Guru e a boa conduta são constantes; traí-lo é ali um grande pecado.

Verse 41

तत्पदस्मरणं मुक्तिर्यावद्देहमयं क्रमः / यत्पापं समवाप्नोति गुर्वग्रे ऽनृतभाषणत्

A lembrança dos seus pés sagrados é libertação, passo a passo, enquanto se permanece neste corpo. E o pecado que se contrai é falar falsidade diante do Guru.

Verse 42

गोब्राह्मणावधं कृत्वा न तत्पापं समाश्रयेत् / ब्रह्मादिस्तंब पर्यतं यस्य मे गुरुसंततिः

Ainda que se cometa o abate de uma vaca e de um brâmane, tal pecado não se apega àquele que possui minha sucessão de Gurus, desde Brahmā até a mais ínfima haste de relva.

Verse 43

तस्य मे सर्वपूज्यस्य को न पूज्यो महीतले / इति सर्वानुकूलो यः स शिष्यः परिकीर्तितः

Para aquele que me venera, a mim que sou digno de toda adoração, quem na terra não seria digno de reverência? Assim, aquele que é favorável a todos é proclamado discípulo.

Verse 44

शीलादिविमलानेकगुणसंपन्नभावनः / गुरुशासनवर्तित्वाच्छिष्य इत्यभिधीयते

Aquele cuja disposição é adornada por muitas virtudes puras —como boa conduta e outras— e que permanece na observância das ordens do Guru, é chamado discípulo.

Verse 45

जपाच्छ्रान्तः पुनर्ध्यायेद्ध्यानाच्छ्रान्तः पुनर्जपेत् / जपध्यानादियुक्तस्य क्षिप्रं मन्त्रः प्रसिध्यति

Cansado do japa, medite novamente; cansado da meditação, retorne ao japa. Para quem se une ao japa e ao dhyāna, o mantra rapidamente se torna eficaz e realizado.

Verse 46

यथा ध्यानस्य सामर्थ्यात्कीटो ऽपि भ्रमरायते / तथा समाधिसा मर्थ्याद्ब्रह्मीभूतो भवेन्नरः

Assim como, pelo poder do dhyāna, até um verme se torna abelha, do mesmo modo, pela força do samādhi, o homem torna-se brahmī-bhūta, uno com Brahman.

Verse 47

यथा निलीयते काले प्रपञ्चो नैव दृश्यते / तथैव मीलयेन्नेत्रे एतद्ध्यानस्य लक्षणम्

Assim como, quando o tempo o encobre, o vasto espetáculo do mundo já não se vê; do mesmo modo, fechem-se os olhos—este é o sinal da dhyāna.

Verse 48

विदिते तु परे तत्त्वे वर्णातीते ह्यविक्रिये / किङ्करत्वं च गच्छन्ति मन्त्रा मन्त्राधिपैः सह

Quando se conhece a Realidade suprema, além das letras e dos varṇa, imutável, então os mantras, com seus senhores, tornam-se servidores.

Verse 49

आत्मैक्यभावनिष्ठस्य या चेष्टा सा तु दर्शनम् / योगस्तपः स तन्मन्त्रस्तद्धनं यन्निरीक्षणम्

Para quem está firme na contemplação da unidade do Ātman, toda ação é darśana; isso é yoga, isso é tapas, esse é o seu mantra; sua riqueza é essa visão.

Verse 50

देहाभिमाने गलिते विज्ञाते परमात्मनि / यत्रयत्र मनो याति तत्रतत्र समाधयः

Quando se dissolve a identificação com o corpo e se conhece o Paramātman, para onde quer que a mente vá, ali mesmo há samādhi.

Verse 51

यः पश्येत्सर्वगं शांमानन्दात्मानमद्वयम् / न तस्य किञ्चिदाप्तव्यं ज्ञातव्यं वावशिष्यते

Quem vê o Ātman de bem-aventurança, sereno, onipresente e não dual, para ele nada resta a alcançar, nem algo a conhecer.

Verse 52

पूजाकोटिसमं स्तोत्रं स्तोत्रकोटिसमोजपः / जपकोटिसमं ध्यानं ध्यानकोटिसमो लयः

Milhões de oferendas equivalem a um stotra, hino sagrado; milhões de stotras equivalem ao japa, a repetição do mantra. Milhões de japas equivalem ao dhyāna, a meditação; milhões de dhyānas equivalem ao laya, a dissolução no Divino.

Verse 53

देहो देवालयः प्रोक्तो जीव एव महेश्वरः / त्यजेदज्ञाननिर्माल्यं सोहंभावेन योजयेत्

Diz-se que o corpo é um devālaya, templo dos Devas; e que o próprio jīva é Maheśvara. Rejeita a grinalda da ignorância e une-te com o sentimento de “so’ham”: «Eu sou Ele».

Verse 54

तुषेण बद्धो व्रीहिः स्यात्तुषाभावे तु तण्डुलः / पाशबद्धः स्मृतो जीवः पाशमुक्तो महेश्वरः

O grão de arroz preso pela casca é vrīhi; sem casca torna-se taṇḍula (arroz descascado). O jīva é lembrado como preso pelo pāśa, o laço; livre do pāśa, é Maheśvara.

Verse 55

आकाशे पक्षिजातीनां जलेषु जलचारिणाम् / यथा गतिर्न दृश्येत महावृत्तं महात्मनाम्

Assim como não se vê o caminho das aves no céu nem o rastro dos seres aquáticos nas águas, assim também o grande proceder (mahāvṛtta) dos mahātmās não se deixa perceber facilmente.

Verse 56

नित्यार्चनं दिवा कुर्याद्रात्रौ नैमित्तिकार्चनम् / उभयोः काम्यकर्मा स्यादिति शास्त्रस्य निश्चयः

De dia deve-se fazer o nityārcana, a adoração diária; à noite, o naimittikārcana, a adoração ocasional. Se ambos forem feitos com desejo de frutos, isso é kāmya‑karma; assim decide o śāstra.

Verse 57

कोटिकोटिमहादानात्कोटिकोटिमहाव्रतात् / कोटिकोटिमहायज्ञात्परा श्रीपादुका स्मृतिः

Mais elevada que milhões de grandes dádivas, que milhões de grandes votos e que milhões de grandes yajñas, é a suprema lembrança da Śrīpādukā, as sandálias sagradas dos pés do Senhor.

Verse 58

ज्ञानतो ऽज्ञानतो वापि यावद्देहस्य धारणम् / तावद्वर्णाश्रमाचारः कर्तव्यः कर्ममुक्तये

Quer com conhecimento, quer sem conhecimento, enquanto este corpo for sustentado, deve-se cumprir a conduta de varṇa e āśrama, para a libertação do karma.

Verse 59

निर्गतं यद्गुरोर्वक्त्रात्सर्वं शास्त्रं तदुच्यते / निषिद्धमपि तत्कुर्याद्गुर्वाज्ञां नैव लङ्घयेत्

Tudo o que sai da boca do Guru é chamado de todo o Śāstra. Mesmo que seja algo proibido, deve-se fazê-lo; jamais se deve transgredir a ordem do Guru.

Verse 60

जातिविद्याधनाढ्यो वा दूरे दृष्ट्वा गुरुं मुदा / दण्डप्रमाणं कृत्वैकं त्रिः प्रदक्षिणामाचरेत्

Seja alguém nobre de nascimento, erudito ou rico, ao ver o Guru de longe com alegria, deve ficar ereto como um bastão e realizar três pradakṣiṇās (circumambulações).

Verse 61

गुरुबुद्ध्या नमेत्सर्वं दैवतं तृणमेव वा / प्रणमेद्देवबुद्ध्या तु प्रतिमां लोहमृन्मयीम्

Com a mente voltada ao Guru, incline-se diante de tudo, seja uma divindade ou mesmo uma folha de relva. Mas com a mente voltada ao Deva, prostre-se diante da pratimā feita de metal ou de barro.

Verse 62

गुरुं हुङ्कृत्य तुङ्कृत्य विप्रं वादैर्विजित्य च / विकास्य गुह्यशास्त्राणि भवन्ति ब्रह्मराक्षसाः

Aquele que afronta o Guru com “huṃ” e “tuṃ”, vence o brâmane por debates e ainda revela os śāstra secretos, torna-se um Brahma-rākṣasa.

Verse 63

अद्वैतं भाव येन्नित्यं नाद्वैतं गुरुणा सह / न निन्देदन्यसमयान्वेदशास्त्रागमादिकान्

Mantém sempre no coração a contemplação do Advaita; porém não assumas o “não-dual” perante o Guru. Não censures outros caminhos, nem os Veda, os Śāstra, os Āgama e afins.

Verse 64

एकग्रामस्थितः शिष्यस्त्रिसंध्यं प्रणमेद्गुरुम् / क्रोश मात्रस्थितो भक्त्या गुरुं प्रतिदिनं नमेत्

O discípulo que mora na mesma aldeia deve prostrar-se diante do Guru nas três sandhyā. Aquele que está à distância de um krośa deve, com devoção, saudar o Guru todos os dias.

Verse 65

अर्थयोजनगः शिष्यः प्रणमेत्पञ्चपर्वसु / एकयोजनमारभ्य योजनद्वादशावधि

O discípulo a meia yojana deve prostrar-se diante do Guru nos cinco parva. Isto vale para a distância de uma yojana até doze yojanas.

Verse 66

तत्तद्योजनसंख्यातमासेषु प्रणमेद्गुरुम् / अतिदूरस्थितः शिष्यो यदेच्छा स्यात्तदा व्रजेत्

Conforme o número de yojanas, nos meses correspondentes o discípulo deve prostrar-se diante do Guru. O discípulo muito distante, quando lhe surgir o desejo, então mesmo deve partir e ir.

Verse 67

रिक्तपाणिस्तु नोपेयाद्राजानं देवतां गुरुम् / फलपुष्पांबरादीनि यथाशक्ति समर्पयेत्

Não se deve aproximar do rei, da divindade ou do guru com as mãos vazias; conforme a própria capacidade, ofereçam-se frutos, flores, vestes e outras dádivas.

Verse 68

मनुष्यचर्मणा बद्धः साक्षात्परशिवः स्वयम् / सच्छिष्यानुग्रहार्थाय गूढं पर्यटति क्षितौ

O próprio Paraśiva, como que atado com pele humana, percorre a terra em segredo para conceder graça aos discípulos verdadeiros.

Verse 70

सद्भक्तरक्षणायैव निराकारो ऽपि साकृतिः / शिवः कृपानिधिर्लोके संसारीव हि चेष्टते // ब्न्द्प्३,४३।६९ / अत्रिनेत्रः शिवः साक्षादचतुर्बाहुरच्युतः / अचतुर्वदनो ब्रह्मा श्रीगुरुः परिकीर्तितः

Para proteger os devotos verdadeiros, embora sem forma, Śiva manifesta uma forma; Śiva, tesouro de compaixão, no mundo age como se fosse um ser no samsāra. O de três olhos é Śiva; Acyuta não é de quatro braços; Brahmā não é de quatro faces—assim é proclamado o venerável Śrī Guru.

Verse 71

श्रीगुरुं परतत्त्वाख्यं तिष्ठन्तं चक्षुरग्रतः / भाग्यहीना न पश्यन्ति सूर्यमन्धा इवोदितम्

O Śrī Guru, chamado a Realidade Suprema, permanece diante dos olhos; porém os sem fortuna não o veem, como os cegos não veem o sol ao nascer.

Verse 72

उत्तमा तत्त्वचिन्ता स्याज्जपचिन्ता तु मध्यमा / अधमा शास्त्रचिन्ता स्याल्लोकचिन्ताधमाधमा

A mais elevada é a contemplação do tattva; a contemplação do japa é mediana; a contemplação dos śāstras é inferior; e a preocupação com o mundo é a mais baixa das baixas.

Verse 73

नास्थि गुर्वधिकं तत्त्वं नास्ति ज्ञानाधिकं सुखम् / नास्ति भक्त्यधिका पूजा न हि मोक्षाधिकं फलम्

Não há verdade mais alta que o Guru; não há felicidade maior que o conhecimento. Não há culto superior à bhakti; e não há fruto mais elevado que a moksha, a libertação.

Verse 74

सर्ववेदेषु शास्त्रेषु ब्रह्मविष्णुशिवादिषु / तत्र तत्रोच्यते शब्दैः श्रीकामाक्षी परात्परा

Em todos os Vedas e śāstras, em Brahmā, Viṣṇu, Śiva e outros, aqui e ali se declara em palavras que Śrī Kāmākṣī é a Suprema, além do supremo.

Verse 75

शचीन्द्रौ स्वाहाग्नी च प्रभारवी / लक्ष्मीनारायणौ वाणीधातारौ गिरिजाशिवौ

Śacī e Indra; Svāhā e Agni; Prabhā e Ravi; Lakṣmī e Nārāyaṇa; Vāṇī e Dhātā; Girijā e Śiva.

Verse 76

अग्नीषोमौ बिन्दुनादौ तथा प्रकृतिपूरुषौ / आधाराधेयनामानौ भोगमोक्षौ तथैव च

Agni e Soma; Bindu e Nāda; Prakṛti e Puruṣa; chamados Ādhāra e Ādheya; e do mesmo modo Bhoga e Mokṣa.

Verse 77

प्राणापनौ च शब्दार्थौं तथा विधिनिषेधकौ / सुखदुःखादि यद्द्वन्द्वं दृश्यते श्रूयते ऽपि वा

Prāṇa e Apāna; palavra e sentido; prescrição e proibição; e toda dualidade como prazer e dor e outras, quer se veja quer até se ouça.

Verse 78

सर्वलोकेषु तत्सर्वं परं ब्रह्म न संशयः / उत्तीर्ममपरं ज्योतिः कामाक्षीनामकं विदुः

Em todos os mundos, tudo isso é o Brahman Supremo (Para Brahman), sem dúvida; a Luz incomparável e transcendente é conhecida pelo nome de Kāmākṣī.

Verse 79

यदेव नित्यं ध्यायन्ति ब्रह्मविष्णुशिवादयः / इत्थं हि शक्तिमार्गे ऽस्मिन्यः पुमानिह वर्तते

Aquilo mesmo que Brahmā, Viṣṇu, Śiva e os demais deuses contemplam eternamente—assim é, de fato, aquele que aqui vive e permanece neste caminho de Śakti.

Verse 80

प्रसादभूमिः श्रीदेव्या भुक्तिमुक्त्योः स भाजनम् / अमन्त्रं वा समत्रं वा कामाक्षीमर्चयन्ति ये

Śrī Devī é o solo da graça; tal devoto torna-se receptáculo de bhukti e de mukti. Aqueles que veneram Kāmākṣī, sem mantra ou com mantra, alcançam esse fruto.

Verse 81

स्त्रियो वैश्याश्च शूद्राश्च ते यान्ति परमां गतिम् / किं पुनः क्षत्त्रिया विप्रा मन्त्रपूर्वं यजन्ति ये

Mulheres, vaiśya e śūdra também alcançam o destino supremo; quanto mais os kṣatriya e os vipra que realizam o culto precedido de mantras.

Verse 82

संसारिणो ऽपि ते नूनं विमुक्ता नात्र संशयः / सितामध्वाज्यकदलीफलपायसरूपकम्

Mesmo os que ainda peregrinam no saṃsāra são, com certeza, libertos—não há dúvida; por meio de oferendas de açúcar, mel, ghee, bananas, frutos e payasa (arroz-doce sagrado).

Verse 83

पञ्चपर्वसु नैवेद्यं सर्वदैव निवेदयेत् / योनार्चयति शक्तो ऽपि स देवीशापमाप्नुयात्

Nas cinco observâncias sagradas, ofereça-se sempre o naivedya (oferenda de alimento) a todos os deuses; quem adorar o yoni, ainda que capaz, incorrerá na maldição da Deusa.

Verse 84

अशक्तौ भावनाद्रव्यैरर्चयेन्नित्यमंबिकाम् / गृहस्थस्तु महादेवीं मङ्गलाचारसंयुतः

Na falta de meios, adore-se diariamente Ambikā com oferendas nascidas da devoção e da contemplação; e o chefe de família venere a Mahādevī unido a práticas auspiciosas.

Verse 85

अर्चयेत महालक्ष्मीमनुकूलाङ्गनासखः / गुरुस्त्रिवारमाचारं कथयेत्कलशोद्भव

Adore-se Mahālakṣmī com ânimo favorável, como amigo de uma esposa virtuosa; e, ó Kalaśodbhava (nascido do vaso), o mestre deve enunciar a disciplina ritual três vezes.

Verse 86

शिष्यो यदि न गृह्णीया च्छिष्ये पापं गुरोर्न हि / लक्ष्मीनारायणौ वाणीधातारौ गिरिजाशिवौ

Se o discípulo não acolhe (o ensinamento), o pecado recai no discípulo, não no guru; recordem-se os pares divinos: Lakṣmī–Nārāyaṇa, Vāṇī–Dhātā, Girijā–Śiva.

Verse 87

श्रीगुरुं गुरुपत्नीं च पितरौ चिन्तयेद्धिया / इति सर्वं मया प्रोक्तं समासेन घटोद्भव

Com a mente, contemple-se o venerável guru, a esposa do guru e os pais; assim, ó Ghaṭodbhava (nascido do vaso), tudo isto foi por mim dito em resumo.

Verse 88

एतावदवधानेन सर्वज्ञो मतिमान्भवेत्

Com tamanha atenção, o homem de mente sábia torna-se como onisciente.