Shloka 15
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
अथ वा हलनिर्घातैः क्षोभयिष्यति वारिधीन् / इति त्रस्तहृदः सर्वे गगने नाकिनां गणाः
Transliteration
atha vā halanirghātaiḥ kṣobhayiṣyati vāridhīn / iti trastahṛdaḥ sarve gagane nākināṃ gaṇāḥ
Translation
“Ou então, com os golpes do arado, ele agitará os oceanos”—assim pensando, todas as hostes dos deuses no firmamento ficaram de coração aterrorizado.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequence/then)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
हल-निर्घातैःby the blows of the plough
हल-निर्घातैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootहल (प्रातिपदिक) + निर्घात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (करण) बहुवचन; साधन/करण (Instrumental plural)
क्षोभयिष्यतिwill agitate
क्षोभयिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षुभ् (धातु) [णिच् causative: क्षोभय-]
Formलृट् (भविष्यत्काल/Future); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
वारिधीन्the oceans
वारिधीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवारिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म) बहुवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
त्रस्त-हृदःhaving frightened hearts
त्रस्त-हृदः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रस्त (कृदन्त/प्रातिपदिक) + हृद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘त्रस्तं हृद् येषाम्’ (those whose hearts are frightened)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
गगनेin the sky
गगने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगगन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण) एकवचन
नाकिनाम्of the gods (heaven-dwellers)
नाकिनाम्:
Sambandha (षष्ठी/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (सम्बन्ध) बहुवचन
गणाःgroups/hosts
गणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन