Shloka 49
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
एतत्सोमस्य वै जन्म कीर्त्तितं द्विजसत्तमाः / वंशं तस्य द्विजश्रेष्ठा कीर्त्यमानं निबोधत
Transliteration
etatsomasya vai janma kīrttitaṃ dvijasattamāḥ / vaṃśaṃ tasya dvijaśreṣṭhā kīrtyamānaṃ nibodhata
Translation
Ó excelentíssimos entre os duas-vezes-nascidos, assim foi narrado o nascimento de Soma. Ó brâmanes ilustres, ouvi agora a recitação de sua linhagem.
Word by Word
etatthis
etat:
Karma (कर्म) (object of implied ‘śṛṇuta’/context; or subject-complement)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (sg.)
somasyaof Soma
somasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Gen./6th), एकवचन (sg.)
vaiindeed
vai:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/ emphasis)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
janmabirth, origin
janma:
Karma (कर्म) (object of ‘kīrtitam’)
TypeNoun
Rootjanman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (sg.)
kīrtitamhas been recounted
kīrtitam:
Kriyā (क्रिया) (predicate: ‘has been narrated’)
TypeVerb
Rootkīrt (धातु)
Formकृदन्त क्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (sg.)
dvija-sattamāḥO best of the twice-born
dvija-sattamāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (द्विजानां सत्तमाः); पुंलिङ्ग (m.), संबोधन (Vocative), बहुवचन (pl.)
vaṃśamlineage
vaṃśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaṃśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (Acc./2nd), एकवचन (sg.)
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (m./n.), षष्ठी (Gen./6th), एकवचन (sg.)
dvija-śreṣṭhāḥO best Brahmins
dvija-śreṣṭhāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + śreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (द्विजानां श्रेष्ठाः); पुंलिङ्ग (m.), संबोधन (Voc.), बहुवचन (pl.)
kīrtyamānambeing narrated
kīrtyamānam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootkīrt (धातु)
Formकृदन्त (वर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/मानच्: वर्तमान कृदन्त), नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Acc.), एकवचन (sg.)—‘vaṃśam’ इत्यस्य विशेषणम्
nibodhataunderstand, take note
nibodhata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-budh (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), बहुवचन (pl.), आत्मनेपद