Atharva Veda 9.2.20: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 20

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

याव॑ती द्यावा॑पृथि॒वी व॑रि॒म्णा याव॒दापः॑ सिष्य॒दुर्याव॑द॒ग्निः । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि

IAST Transliteration

yā́vatī dyā́vā-pṛthivī́ varímṇā yā́vad ā́paḥ siṣyadúr yā́vad agníḥ | tátas tvám asi jyā́yān viśváhā mahā́ṁs tásmai te kā́ma náma íd kṛṇomi

English Translation (Griffith/Whitney)

As vast as Heaven and Earth in their breadth, as far as the Waters flow, as far as Fire (extends)—therefore art thou ever greater, mighty: to thee, O Kāma, homage, even so, I render.

Translation

Tão vastos quanto o Céu e a Terra em sua largura, tão longe quanto correm as Águas, tão longe quanto se estende o Fogo—por isso és para sempre o maior, o poderoso; a ti, ó Kāma, presto homenagem, assim mesmo a realizo.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यावती: as great as; as far as (fem. nom. sg.)
• यावती: विशेषण (कर्तृपद-सम्बन्धः)
• Type: Adjective
• Root: यावत् (प्रातिपदिक)

• द्यावापृथिवी: heaven-and-earth (the two)
• द्यावापृथिवी: कर्तृ/आधार (उपमान-सीमा)
• Type: Noun (dual compound)
• Root: द्यावापृथिवी (समास; द्यौस् + पृथिवी)

• वरिम्णा: by breadth/extent
• वरिम्णा: करण (परिमाण-करणम्: ‘by extent’)
• Type: Noun
• Root: वरिमन् (प्रातिपदिक)

• यावत्: as far as; as much as
• यावत्: सम्बन्ध/परिमाण-निर्देश
• Type: Indeclinable (correlative)
• Root: यावत् (प्रातिपदिक)

• आपः: the waters
• आपः: कर्तृ (उपमान-सीमा)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• सिष्यदुः: flowed/streamed
• सिष्यदुः: क्रिया (कर्तृ=आपः)
• Type: Verb
• Root: स्यन्द् (धातु; ‘to flow, trickle’)

• यावत्: as far as; as much as
• यावत्: सम्बन्ध/परिमाण-निर्देश
• Type: Indeclinable (correlative)
• Root: यावत् (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni; fire
• अग्निः: कर्तृ (उपमान-सीमा)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• ततः: therefore; from that
• ततः: अपादान/हेतु-सम्बन्ध (from that/thereupon)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात्)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• असि: are
• असि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु; ‘to be’)

• ज्यायान्: greater; superior
• ज्यायान्: विशेषण (त्वम्)
• Type: Adjective
• Root: ज्यायस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक-विशेषण)

• विश्वहा: always; at all times
• विश्वहा: अधिकारण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: विश्वहा (अव्ययीभाव/निपात-समास; विश्व + हा ‘always’)

• महान्: great
• महान्: विशेषण (त्वम्)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• तस्मै: to him/that (one)
• तस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you; your
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• काम: O Kāma (Desire/Love)
• काम: सम्बोधन (addressed deity/force)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)

• नमः: obeisance; homage
• नमः: कर्म/भाव (obeisance as offering)
• Type: Noun (used as interjection)
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed; just
• इत्: निपात (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• कृणोमि: I make; I offer
• कृणोमि: क्रिया (कर्तृ=अहम्, कर्म=नमः)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु; ‘to do, make’)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (variable)

Devata: Kāma (with cosmic supports: Heaven-Earth, Waters, Agni)

Chandas: Anuṣṭubh-type (Atharvanic mixed)

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta