HomeUpanishadsIshavasyaVerse 17
Previous Verse
Next Verse

Verse 17

Ishavasya

वायुरनिलममृतमथेदं भस्मान्तं शरीरम्। ॐ क्रतो स्मर कृतं स्मर क्रतो स्मर कृतं स्मर॥१७॥

वायुः । अनिलम् । अमृतम् । अथ । इदम् । भस्म-अन्तम् । शरीरम् । ॐ । क्रतो । स्मर । कृतम् । स्मर । क्रतो । स्मर । कृतम् । स्मर ।

vāyur anilam amṛtam atha idaṃ bhasmāntaṃ śarīram | oṃ krato smara kṛtaṃ smara krato smara kṛtaṃ smara ||17||

ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ ਅਮਰ ਅਨਿਲ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਫਿਰ ਇਹ ਦੇਹ ਭਸਮ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਹੋਵੇ। ਓੰ—ਹੇ ਕ੍ਰਤੁ (ਮਨ/ਇੱਛਾ), ਯਾਦ ਕਰ; ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ। ਹੇ ਕ੍ਰਤੁ, ਯਾਦ ਕਰ; ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ।

Let the vital breath (vāyu) go to the immortal air; then this body ends in ashes. Oṃ—O Kratu (mind/will), remember; remember what has been done. O Kratu, remember; remember what has been done.

Anta-kāla smṛti (final remembrance), karma and its fruition, distinction of perishable body and ‘immortal’ prāṇa/cosmic principle; preparation for mokṣaMahavakya: Indirect: supports nididhyāsana/constant remembrance that culminates in mahāvākya-realization; not itself a mahāvākya statement.YajurŚukla (Vājasaneyī) Yajurveda; Mādhyandina/Kāṇva recensions ShakhaChandas: Prose (with rhythmic repetition)