Adhyaya 6

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਮਹਿਲ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਰਮ-ਉਪਦੇਸ਼ ਇਕੱਠੇ ਗੂੰਥੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਕਾਸ਼ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਹਪੁਰ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਪਦਮਾਵਤੀ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਚੁਣਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਪੁਰਖ ਵੇਖਿਆ—ਇੰਦ੍ਰਨੀਲ ਵਰਗਾ ਸ਼ਿਆਮ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਆਯੁਧਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ—ਜੋ ਪਲ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਦਮਾਵਤੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਦੈਵਜ्ञ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਗ੍ਰਹਿ-ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਵਿਘਨ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁਰਖ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੁਮਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇਗਾ; ਇੱਕ ਦੂਤਿਕਾ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵੀ ਹਿਤਕਾਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇਗੀ। ਉਪਾਏ ਵਜੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅਗਸਤ੍ਯੇਸ਼ ਲਿੰਗ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਂਕਟਾਦ੍ਰੀ ਤੋਂ ਬਕੁਲਮਾਲਿਕਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਣੀ (ਦੇਵੀ/ਰਾਣੀ-ਸਰੂਪ) ਇੱਕ ਪੁਲਿੰਦਿਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਕੇ ਸੱਚ ਜਾਣਦੀ ਹੈ—ਪਦਮਾਵਤੀ ਦੀ ਪੀੜਾ ਪ੍ਰੇਮਜਨਿਤ ਹੈ; ਕਾਰਨ ਸਵੈੰ ਵੈਕੁੰਠਪਤੀ ਹਰੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਵਾਮਿਪੁਸ਼ਕਰিণੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੇਂਕਟਾਦ੍ਰੀ ਉੱਤੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਲਲਿਤਾ ਨੂੰ ਮੱਧਸਥ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਜਣਗੇ ਅਤੇ ਮਿਲਾਪ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਦਮਾਵਤੀ ਭਕਤ-ਲੱਛਣ ਸਮਝਾਂਦੀ ਹੈ—ਸ਼ੰਖ-ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਊਰਧਵ ਪੁੰਡ੍ਰ, ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਨਾਮ-ਧਾਰਣ ਵਰਗੇ ਬਾਹਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ; ਅਤੇ ਵੇਦ-ਪਾਠ, ਸੱਚਾਈ, ਅਦ੍ਰੋਹ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ/ਸੰਯਮ, ਦਇਆ ਵਰਗੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਯਮ। ਹੋਮ ਅਤੇ ਤਪਤ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਚਾਯੁਧ (ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ, ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ, ਗਦਾ, ਖੜਗ) ਅੰਕਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਅਗਸਤ੍ਯੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।