Adhyaya 37

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਦਵਾਜ਼ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਹਯ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਦਰਸ਼ ਵੈਸ਼ਣਵ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਏਕਾਂਤ ਭਗਤ ਹੈ—ਨਿੱਤ ਸਿਮਰਨ, ਜਪ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਪੁਰਾਣਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਵਣ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਦਾਨ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਮਹਾਯੱਗ ਯਥੋਚਿਤ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਸਮੇਤ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਪੁੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਵ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਆਵਰਨ ਦਾ ਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਕੇਸ਼ਵ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੇਂਕਟਨਾਮਕ ਅਦ੍ਰਿ (ਵੇਂਕਟਾਚਲ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਤਿ ਪ੍ਰਿਯ ਧਾਮ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਦੀਰਘ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਗੇ। ਸ਼ੰਖ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਰਾਜਭਾਰ ਸੌਂਪ ਕੇ ਨਾਰਾਯਣਗਿਰੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਾਮੀ-ਪੁਸ਼ਕਰਿਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤਪੋਵਾਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਅਗਸਤ੍ਯ ਮੁਨੀ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਪਹਾੜ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਦੇ, ਸਕੰਦਧਾਰਾ ਆਦਿ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਉਸ਼ਨਸ ਅਤੇ ਰਾਜੋਪਰਿਚਰ ਨਾਮਕ ਵਸੂ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੇਂਕਟ ਉੱਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਅਗਸਤ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ—ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮੂਹਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ੍ਯ ਆਦਿ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮੰਗਲਮਈ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸਵਾਮੀ-ਪੁਸ਼ਕਰਿਣੀ ਦੇ ਤਟ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਸ਼ੰਖ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਭ ਨਾਲ ਕੀਰਤਨ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।